Bouwen aan het energiesysteem van de toekomst (ronde tafel ‘From Energy Transition to Energy Security’ – deel 3)

13 juli 2026

In deel 3 van het rondetafelverslag ‘From Energy Transition to Energy Security’ bespreken de deelnemers hoe het toekomstige energiesysteem vorm krijgt. Zij gaan in op biogas, kernenergie, de combinatie van nieuwe en bestaande infrastructuur en de rol van overheden bij het versnellen van de energietransitie.

Door Hans Amesz  

Hoe zien jullie de rol van hernieuwbare energie in de Europese energietransitie?

Bergsma: ‘Ik denk dat Europa het op het gebied van waterstof niet zo goed heeft gedaan, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Korea of Japan, waar daar door de industrie en de overheid echt hard op is ingezet. Biogas vult volgens mij deze leemte een beetje op. We moeten nog steeds bepaalde sectoren decarboniseren die moeilijk te decarboniseren zijn met alleen zonnepanelen en batterijopslag, zoals transport, de chemie en, tot op zekere hoogte, de papierindustrie. Het voordeel van biogas ten opzichte van waterstof is dat de technologie al vijftien jaar bestaat. Biogas is behoorlijk robuust. Het netwerk voor opslag is ook veel geschikter voor biogas. Het is vrij duur, dus heb je eigenlijk, net als in Italië, een overheid nodig die maatregelen neemt om biogascentrales te stimuleren. Het grote risico zit natuurlijk in de inkoop, omdat je echt met boeren moet samenwerken. Inmiddels zien zij in het Verenigd Koninkrijk in dat het zinvol is om hun productie aan te passen. Ze diversifiëren echt. Ik denk dat een deel van de toeleveringsketen in sommige landen echt vorm krijgt. Het wordt lang niet zo groot als zonne-energie, maar een groot deel van de puzzel kan worden opgelost door biogas.’
 

Voor ons als infrastructuurinvesteerders zijn langjarige, stabiele kasstromen van belang

 
Vassileva: ‘Wij hebben selectief geïnvesteerd in biogas en onlangs nog investeringen toegevoegd. Biogas zal nooit heel groot worden, maar het heeft duidelijke voordelen, zoals het compatibel zijn met de huidige midstream-systemen. Hoe meer tijd we eraan besteden, hoe meer we ervan overtuigd zullen raken dat het moet worden gezien als een circulariteitsvoorstel, als een doel op zich. Het bevordert de circulariteit in de samenleving en dat is de reden waarom een deel van de financiering en de economische opbrengst eigenlijk van de afvalverwerkingskant zou moeten komen. In plaats van te betalen voor afvalverwerking zien boeren het nu als inkomstenstroom. Door technologische innovatie kunnen steeds meer gevaarlijke huishoudelijke en industriële afvalstromen daadwerkelijk worden gebruikt om duurzame moleculen te produceren.’

Hoe moeten overheden inspelen op energiezekerheid?

Demyttenaere: ‘Regelgeving moet de fundering leggen voor blijvende, marktgedreven innovatie. Beleidsmakers scheppen de voorwaarden, de markt zorgt voor de innovatie. Een goed voorbeeld is de inbedrijfstelling van nieuwe windenergie-installaties. Tussen 2020 en 2022 duurde dit in Europa gemiddeld vier jaar, terwijl dit in China drie en in de Verenigde Staten zelfs maar twee jaar duurt. Een ander punt is de versnippering van de markt, die natuurlijk veel breder is dan alleen energiezekerheid. Het is alsof alle interne barrières leiden tot een significant verlies van het bbp in Europa. Het wegnemen van die barrières kan bijdragen aan de schaalgrootte, wat belangrijk is voor een efficiënte infrastructuur. Een derde punt is de spaar- en investeringsunie, die een efficiëntere kapitaalstroom mogelijk maakt. Deze maatregelen zullen een heel eind helpen om de problemen aan te pakken.’

Pim: ‘Er is duidelijk een strategische laag waar overheden marktfalen moeten aanpakken. Tot de belangrijkste dingen die overheden kunnen doen, behoren het versnellen van het ontwikkelingsproces, en met name het plannings- en vergunningenproces.’

Hoe kunnen we nieuwe en bestaande infrastructuur het beste combineren om het energietrilemma (zekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid) aan te pakken?

Vassileva: ‘We hebben specifieke projecten, ook in Nederland, waar een van onze midstream- bedrijven ruimte heeft gereserveerd voor een faciliteit om bijvoorbeeld gebruikte oliën te reinigen, op te waarderen en vervolgens door te vervoeren, bijvoorbeeld voor duurzame brandstoffen. Al deze zaken zullen absoluut noodzakelijk zijn, ook in het komende decennium.’

Dioux: ‘Wij investeren zowel direct in assets als in platforms. Ongeveer de helft van onze portefeuille bestaat uit directe beleggingen in assets, doorgaans zonder ontwikkelingsrisico, en meestal in de Ready to Build-fase. Hierdoor kunnen we op de lange termijn waarde creëren door middel van herfinanciering, contractonderhandelingen, hybridisatie en soortgelijke optimalisatiemaatregelen. De andere helft is belegd in platforms, ontwikkelingsbedrijven en grote ondernemingen, waarbij we ontwikkelingsrisico’s op ons nemen, maar wel op basis van een waardering die is afgeleid van de voor risico gecorrigeerde waarde van de onderliggende portefeuille. Bij de exit kunnen we het platform als bedrijf verkopen aan een groter infrastructuurfonds of nutsbedrijf, of de assets afzonderlijk van de hand doen. Deze combinatie van directe exposure naar assets en platforminvesteringen zorgt voor een evenwichtige portefeuille en helpt ons consistente voor risico gecorrigeerde rendementen te behalen in onze closed-end fondsen.’
 

De combinatie van directe exposure naar assets en platforminvesteringen zorgt voor een evenwichtige portefeuille

 
Bergsma: ‘Platforms zijn beter geschikt voor een gepolitiseerde, gefragmenteerde, volatiele wereld. Als je kijkt naar de verschillende risico’s – toeleveringsketens, volume, vertraging, enzovoort – ben je met een portfolio beter in staat om over technologieën en over landen heen te sturen, dus met deze risico’s om te gaan. In termen van onshore wind, zonne-energie en batterijopslag zijn stand-alone assets de geëigende manier, maar niet in alle landen. In sommige landen ben je economisch gezien waarschijnlijk beter af als je je beperkt tot slechts één of twee technologieën. Ik ben bijvoorbeeld nog steeds niet overtuigd van zonne-energie in de Scandinavische landen en het Verenigd Koninkrijk, maar wel van zonne-energie in Zuid-Europa. Offshore wind-projecten vormen een uitzondering. Deze projecten zijn zo groot, dat ik nog niet echt een platform zie dat zich richt op offshore wind.’

Welke rol zou kernenergie kunnen spelen in het kader van energiezekerheid?

Van de Geugten: ‘Onze klanten zien dat er een rol kan zijn voor kernenergie in de energietransitie. Als investeerders hebben zij bij elke investering te maken met een afweging tussen risico en rendement. Voor een equity-investeerder is het op dit moment eigenlijk gewoon onmogelijk om een rendabele casus te maken als je kijkt naar de doorlooptijd om kernenergie te ontwikkelen en het risico dat daarmee gepaard gaat. Een mogelijke oplossing kan een publiekprivate samenwerking zijn.’
 

Het toevoegen van investeringen in energiezekerheid zorgt voor minder portefeuillerisico en additionele diversificatie

 
Van Merriënboer: ‘De uitdagingen op het gebied van kernenergie zijn eigenlijk nog steeds te groot, vooral ten aanzien van de ontwikkeling van nucleaire faciliteiten. Dat duurt erg lang en in de periode dat er geen inkomsten zijn, willen beleggers wel gecompenseerd worden. Er moet iets geregeld worden waarbij overheden vooruitbetalen of betalen op basis van verwachte rendementen en jaarlijkse opbrengsten.’
  

Lees het verslag in het digitale magazine