Jeroen van der Put: Fiduciair in 2030, van one-stop-shop naar specialist
Jeroen van der Put: Fiduciair in 2030, van one-stop-shop naar specialist
Onlangs organiseerde Financial Investigator een rondetafeldiscussie over fiduciair management. Na afloop vroegen wij voorzitter Jeroen van der Put, bestuurder en adviseur bij diverse pensioenfondsen, naar zijn visie op de toekomstige rol van de fiduciair. Volgens hem dwingen consolidatie, technologische ontwikkelingen en strengere eisen fiduciairs tot specialisatie, grotere transparantie en een herdefinitie van hun rol.
Door Esther Waal
Bestaat het huidige Nederlandse fiduciaire model nog in 2030?
‘Zeker! Al zal het er wellicht iets anders uit gaan zien. Zowel pensioenfondsen als fiduciairs consolideren en worden dus groter. Kleinere pensioenfondsen hebben soms geen fiduciair en sluiten zich aan bij grotere fondsen die dat wel hebben. De complexiteit neemt toe door regelgeving, duurzaamheidsontwikkelingen en meer inzet van private categorieën, al dan niet met een impactfocus. De toezichtseisen nemen verder toe. De Wtp maakt de operationele processen complexer. De geopolitiek lijkt in nieuw vaarwater te komen, met andere risico’s. De pensioenfondsen zullen zich verder versterken, professioneler werken en meer zelf de regie pakken.
Fiduciairs krijgen met hogere eisen te maken. Kunnen ze dan nog een one-stopshop blijven? Dat wordt steeds minder geloofwaardig. Hun oversight-rol blijft belangrijk om zich goed te spiegelen aan het pensioenfonds en de implementatie zorgvuldig vorm te kunnen geven. Ze kunnen meer kwaliteit, continuïteit en schaal leveren dan het pensioenfonds zelf kan. Daarnaast gaan ze zich meer Door Esther Waal specialiseren en slim samenwerken met andere partijen. Een goed voorbeeld is Achmea, dat inzet op impactbeleggen en in samenwerking met Neuberger Berman een private equity-fonds ontwikkelt dat goed aansluit bij de wensen van haar klanten.’
Hoe blijft een fiduciair adviseur tot 2030 relevant en onderscheidend?
‘Een goede fiduciair weet een goede vertrouwensband op te bouwen met klanten. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Voorkom onaangename verrassingen. Wees comfortabel ‘in control’. Goed overzicht en inzicht bieden, is belangrijk. Professionelere klanten vereisen transparantie en kijken mee in je organisatie. Ook de fiduciair wordt zo steeds meer een glazen huis. Kunnen adviseurs hiermee omgaan, zich kwetsbaar opstellen, en een minstens even deskundige klant goed adviseren? Kunnen ze zich goed inleven in de klant en de vraag vóór zijn met een proactieve houding? Servicegericht zijn met goede koffie is mooi, maar het gaat om klantgericht zijn. Behandel de juiste onderwerpen op de juiste wijze in een volwassen en een gelijkwaardige dialoog met het pensioenfonds. Vanuit dat vertrekpunt organiseren ze de relevante kennis en competenties om oplossingen te bieden.’
Hoe zullen opkomende technologieën zoals AI en big data in de komende tien jaar de manier transformeren waarop we pensioenbeleggen organiseren en uitvoeren?
‘AI zal analyses sneller en beter maken, vooral in de hoek van ESG, managerselectie en monitoring. Het wordt makkelijker om ongestructureerde data te ontginnen. In de portefeuille ontstaan winnaars die AI goed weten toe te passen en ineens veel goedkopere en betere proposities bieden. Achterblijvers degraderen tot stranded assets. De impact en snelheid waarmee dat kan gaan, kan tot schokken leiden. Wellicht is het goed om naast een ESG-risicokader ook een AI-risicokader te ontwikkelen.’
Hoe moeten pensioenfondsen omgaan met de groeiende kloof tussen de toenemende aandacht van de deelnemers voor beleggingsresultaten en complexere beleggingsportefeuilles?
‘Dat hoeft geen probleem te zijn. In Pensioen 1-2-3-termen zijn alle beleggingen op niveau 3 best ingewikkeld, maar op niveau 1 goed uitlegbaar. Goede communicatie kan vertrouwen wekken bij deelnemers. De fiduciair kan daar een belangrijke rol bij spelen en pensioenfondsen ontzorgen.’
Wat is de grootste uitdaging voor het beleggingsbeleid van pensioenfondsen ná de transitie?
‘Pensioenfondsen worden steeds vaker met elkaar vergeleken op kosten, rendementen en impact op de maatschappij. Goed gespreide portefeuilles met private assets zijn verstandig, maar duurder dan een minder gespreide portefeuille. In opgaande markten kunnen die laatste ook nog eens beter renderen. Het risico is dan dat we opschuiven naar een eenvoudige passieve aandelen- en obligatieportefeuille. Waarschijnlijk valt dat echter wel mee. Ook bij DC ontstaat ruimte voor meer spreiding en voor meer ESG. Een ander punt is dat deelnemers, onderzoekers en journalisten mee kunnen kijken onder de motorkap en niet alles zullen begrijpen. Zij zullen ook sneller zien of er fouten gemaakt worden. Een fout in de NAV is lastiger te corrigeren, omdat je dat ook op deelnemersniveau moet gaan doen. Dat is best een uitdaging en vraagt om sterkere beheersing en goede communicatie.
Tot slot zijn er impactvolle geopolitieke ontwikkelingen gaande. Blijft de dollar een safe haven? Worden grondstoffen, edelmetalen en hedgefondsen belangrijker? Ook niet-financiële risico’s krijgen steeds meer gewicht. Ontstaan er nieuwe juridische risico’s? Wat is het risico op kapitaalrestricties? Moeten we straks stukken afwaarderen, zoals bij Russische aandelen? In het Emerging Risk Initiative van het CRO Forum staan militaire conflicten en uitval van kritische infrastructuur in het centrum van de risicoradar. Kunnen we ons daarop voorbereiden en dat soort risico’s mitigeren?’
Op welke wijze zal ESG/duurzaam beleggen zich de komende jaren ontwikkelen?
‘Meningen over duurzaam beleggen lopen steeds meer uiteen. Dat stelt hogere eisen aan keuzes. Impactbeleggingen moeten goed renderen en wegblijven van liefdadigheid. Ze spelen in op de megatrend verduurzaming en mitigeren langetermijnrisico’s. De wal zal het schip steeds weer de duurzame kant op sturen. Dat biedt kansen voor bedrijven die zich hier positief op onderscheiden. Duurzaamheid is gewoon een beleggingsthema. Het ESG-risicoraamwerk heeft korte- en langetermijnrisico’s en dubbele materialiteit opgenomen en biedt hiervoor een goede basis. Het valt me ook op dat er Nederlandse venture capital-fondsen zijn die zich op duurzame projecten richten, maar naar de VS en Dubai moeten uitwijken voor funding. Zouden we als pensioenfondsen daar meer mee moeten doen? Daar is echte impact te behalen.
Tot slot kunnen impactbeleggingen enthousiasme onder deelnemers bewerkstelligen. Vooral bij jongeren die daar gevoeliger voor zijn. Goede marketing met betekenisvolle storylines kan veel warmte en betrokkenheid creëren bij deelnemers. Zo kan een pensioenfonds zich van een andere kant laten zien. Minder vlees eten, minder vliegen of zonnepanelen op uw dak plaatsen? Pensioen vergroenen blijkt 21 keer effectiever te zijn om uw CO2-uitstoot naar beneden te brengen, zo blijkt uit Brits onderzoek. Wellicht is dit een effectieve sleutel naar meer pensioenbewustzijn.’
|
IN HET KORT Het fiduciaire model blijft bestaan, maar niet langer als one-stop-shop. Pensioenfondsen worden groter, professioneler en pakken steeds meer zelf de regie. Fiduciairs verleggen de focus naar oversight, specialisatie en samenwerking. AI versnelt analyse, ESG-monitoring en managerselectie. Transparantie en vertrouwen worden doorslaggevend in de klantrelatie. ESG en impact blijven kernbeleggingsthema’s met rendement en betrokkenheid. |
Lees hier het interview in Financial Investigator magazine