Dick Gort: Scienceparken, AI en Natural Capital als kansen voor institutionele beleggers

Dick Gort: Scienceparken, AI en Natural Capital als kansen voor institutionele beleggers

Real Assets Artificial Intelligence

In een tijd waarin geopolitieke spanningen en nieuwe pensioenregels de financiële sector flink opschudden, denken veel institutionele beleggers na over hun strategische positionering. Financial Investigator sprak met Dick Gort, CEO van a.s.r. real assets, over diverse domeinen die volgens hem interessant zijn. Zijn boodschap is dat een duidelijke focus bij het formuleren en uitvoeren van de beleggingsstrategie essentieel is om op de lange termijn waarde te blijven creëren.

Door Harry Geels

 

Er gebeurt op dit moment veel in de financiële wereld: geopolitieke conflicten, een nieuw pensioenstelsel, et cetera. Als u nu met een out-of-the-box mindset drie grote kansen zou moeten benoemen voor institutionele beleggers, welke zouden dat dan zijn?

‘Dan zou ik willen beginnen met scienceparken. Tien jaar geleden ontstond voor ons een kans toen universiteiten niet langer commercieel in vastgoed mochten investeren. Onderwijsgebouwen en vastgoed voor start-ups zijn meestal eigendom van universiteiten, maar voor research & development-vastgoed voor scale-ups en corporates moesten nieuwe oplossingen komen. De Nederlandse Investeringsinstelling (NLII) zocht een innovatief bedrijf met ervaring in vastgoedfondsen en vroeg ons om hierin te investeren en of wij dit konden structureren. Wij hebben deze uitdaging toen direct aangepakt. Scienceparken zijn vanuit beleggingsoogpunt uniek en niet-cyclisch, en hebben impact op de kenniseconomie van Nederland. Technologie en innovatie zijn, zeker met de geopolitieke spanningen, cruciaal voor de strategische autonomie van Nederland en Europa. Voor beleggers bieden scienceparken stabiele rendementen met een lage correlatie ten opzichte van traditioneel vastgoed.

Ons sciencepark-fonds startte met de TU Delft, daarna volgde Enschede, dsm-firmenich en vervolgens Leiden, waar op verschillende plekken onderzoek naar deep tech en life sciences wordt gedaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan quantum computing, halfgeleiders, AI, cleantech, medtech en biotech. Op diverse locaties in Nederland investeren we nu in uiteenlopende laboratoria, ‘pilot rooms’ en ‘maker spaces’ op de meest aantrekkelijke scienceparken. Dit beleggingsproduct past bovendien goed bij de belangrijke thema’s of trends die we hebben gedefinieerd: gezondheid, vergrijzing, voeding, digitalisering en duurzaamheid.

De tweede grote kans betreft AI, en dan heb ik het niet per se over beleggen in AI-bedrijven, maar vooral over hoe AI ons helpt in het beleggingsproces. Door de grote hoeveelheden databestanden die we bezitten beter te ontsluiten, kunnen we betere en efficiëntere beslissingen nemen. Zo gebruiken wij binnen onze financiële en portefeuilleprocessen steeds geavanceerdere forecastingtools, onder meer ter ondersteuning van rendementsverwachtingen en scenarioanalyses.

AI kan ook het risicomanagement verbeteren en beleid consistenter maken. We verwachten dat AI een steeds grotere rol zal spelen binnen onze organisatie, steeds als aanvulling op menselijke kennis en expertise, niet als vervanging daarvan. Daarom investeren we er intern veel in. Belangrijke aandachtspunten zijn de ‘human in the loop’ en goede governance. Dat vertaalt zich voor beleggers in beter onderbouwde investeringsbeslissingen en consistenter risicomanagement.’

 

AI helpt ons betere en efficiëntere investeringsbeslissingen te nemen, met consistenter risicomanagement.

  

En de derde interessante kans, is dat toevallig real assets?

‘Ja, maar dan zou ik het graag iets specifieker maken door ten eerste in te zoomen op landbouwgrond. Dat is een interessante beleggingscategorie omdat het waardevast is. In de praktijk wordt, naast een bescheiden pacht, de inflatie-index gevolgd, en in sommige jaren ligt de waardeontwikkeling zelfs daarboven. We zijn 130 jaar geleden begonnen met investeren in woeste gronden om die te cultiveren tot landbouwgrond, destijds om bosbouw voor de industrie te faciliteren. Nu wordt de ruim 45.000 hectare landbouwgrond die we in onze portefeuille hebben grotendeels ingezet voor het verbouwen van voedsel. Zo leveren we samen met onze investeerders een bijdrage aan de voedselzekerheid in Nederland én aan de verduurzaming van de agrarische sector. En heel bijzonder: de eerste stukjes grond zijn nog steeds onderdeel van onze portefeuille. We hebben eigen rentmeesters in dienst voor het beheer van onze landbouwgronden en landgoederen.

We zijn nog een van de weinige partijen die hier door de tijd heen actief in zijn gebleven. Veel institutionele beleggers hebben de laatste decennia afscheid genomen van landbouwgrond: te veel operationele rompslomp. We spreken tegenwoordig overigens over ‘natural capital’. Vanwege het unieke waardeverloop is het een prachtige diversifier in de portefeuille. We zijn de enige Nederlandse private aanbieder van grond op deze schaal. Aanvankelijk alleen als belegging voor ons moederbedrijf verzekeraar a.s.r., tegenwoordig gezamenlijk met andere institutionele beleggers zoals Pensioenfonds ING, BPL Pensioen en DELA.

Verder hebben we een fonds opgericht om de energietransitie in Nederland verder te ondersteunen door te investeren in windparken, zonneparken en grootschalige batterijopslag. Het fonds richt zich nu voornamelijk op windenergie op land, maar we hebben recent ook geïnvesteerd in batterijopslag bij ons windpark Strekdammen. Deze batterij slaat energie op wanneer er veel wind is en levert stroom terug op momenten van schaarste, waardoor vraag en aanbod beter worden gematcht en het elektriciteitsnet beter in balans blijft. Interessant om te vermelden is dat voor veel van onze investeringen nog altijd subsidies in het kader van Stimulering Duurzame Energieproductie, kortweg SDEsubsidies, van toepassing zijn waardoor we voor een deel nog jaren voorzien zijn van een minimumprijs, gegarandeerd door de overheid.’

Welke voordelen biedt de focus op de Nederlandse markt?

‘Nederland is een van de meest stabiele markten voor real assets ter wereld, bijvoorbeeld door de relatief hoge economische groei, en voor landbouw, mede dankzij onze ligging in de delta’s van verschillende grote rivieren. Verder zijn we een multicultureel land met een goede financiële infrastructuur, uitstekende universiteiten, een prima opgeleide bevolking en geavanceerde digitale infra- structuur. Vooral onze grote steden doen het relatief goed ten opzichte van andere steden wereldwijd. Ze staan hoog in allerlei klassementen, of die nu relatieve concurrentiekracht, betaalbaarheid of sociale leefomgeving meten.

Ons Prime Retail-winkelfonds heb ik nog niet genoemd. Dat is een fonds met unieke assets op de allerbeste winkellocaties in de belangrijkste winkelsteden van Nederland. Niet alleen ‘high street’, maar ook ‘convenience’ met stadsdeelcentra en supermarkten. Ik ben ervan overtuigd dat ons retailfonds het echt goed blijft doen, met een hoog direct rendement, verwaarloosbare leegstand, oplopende waardering en daarmee een prachtige IRR.

Met ons kantorenfonds richten we ons op de belangrijkste Central Business Districts in de vijf grootste steden in Nederland, waarbij we alleen kantoren kopen die niet verder dan 750 meter van een intercitystation liggen. We spreken van mobility hubs die bijzondere economische en sociale ecosystemen zijn geworden. We zijn dus heel strikt in onze selectie. We zijn ervan overtuigd dat deze hubs voor een zeer lange termijn aantrekkelijk zijn voor grote bedrijven. Dat impliceert ook dat kantoren buiten deze hubs in onze ogen de komende jaren minder aantrekkelijk en daarmee risicovoller worden. Met onze strategie, gericht op deze mobility hubs, hebben we bij de oprichting van ons Mobility Office-fonds duidelijk een winnende strategie gekozen.

 

Technologie en innovatie zijn cruciaal voor de strategische autonomie van Nederland en Europa.

 

Voor alle real assets-fondsen hebben we ook een duidelijke strategie. Elk jaar kijken we voor elk fonds weer drie jaar vooruit. We nemen dan de laatste ontwikkelingen mee en kijken of deze ontwikkelingen een blijvende impact gaan hebben op de desbetreffende markt, waardoor we de focus steeds weer scherper krijgen. Ondanks dat Nederland een stabiele markt is, zijn we terughoudend met leverage: liefst nul. In sommige fondsen kunnen we tot maximaal 30% belenen. Maar veelal zitten we veel lager of zelfs op nul. Die terughoudendheid past bij beleggers die waarde hechten aan kapitaalbehoud en stabiele rendementen.’

Welke ontwikkeling heeft jullie organisatie de afgelopen jaren doorgemaakt?

‘We hebben enkele jaren geleden de stap gezet om iedere institutionele belegger die op welke manier dan ook wil beleggen in vastgoed te kunnen helpen. Dat kan met advisering, selectie, implementatie en monitoring van indirecte vastgoedfondsen in Europa, Amerika of Asia Pacific via ons team van a.s.r. real assets investment partners. Een andere mogelijkheid is om via ons te beleggen in ‘separate mandates’. En natuurlijk kan er ook belegd worden in onze eigen Nederlandse vastgoedfondsen. Zo kunnen beleggers precies kiezen welke vorm van exposure en governance het beste bij hen past. Ik ben ervan overtuigd dat we dankzij het platform dat we hebben opgebouwd onze uitgebreide dienstverlening succesvol kunnen aanbieden en uitvoeren.

Kijken we iets verder terug, dan zien we een interessante ontwikkeling: van aanvankelijk alleen beleggen voor onze moeder, naar Nederlandse institutionele beleggers, en de laatste jaren steeds meer internationale beleggers. Dat is een erkenning dat buitenlandse beleggers de kracht van zowel de Nederlandse markt als ons als dienstverlener zien. Veel klanten vinden het prettig dat wij ‘skin in the game’ hebben in al onze fondsen. ‘Walk the talk’, zeggen de Engelsen mooi. Ons real assets-platform beheert inmiddels ruim € 20 miljard aan beleggingen.

Daarnaast maakt ASR Real Assets Gebiedsontwikkeling deel uit van ons platform. We hebben als gebiedsontwikkelaar een pijplijn van 13.000 woningen. We profileren ons daarmee ook als partij die een positieve bijdrage kan leveren aan de krappe woningmarkt in Nederland, vanzelfsprekend met duurzame woningbouw.’

 

Landbouwgrond is waardevast en een prachtige diversifier binnen de portefeuille.

  

Wat willen jullie de komende jaren bereiken?

‘We hebben een duidelijke ambitie om ons real assetsplatform verder te laten groeien, zowel via onze fondsen als via separate mandaten, die we als groeimarkten zien. Ook voor onze gebiedsontwikkelaar en onze fiduciaire organisatie zien we nog groeimogelijkheden. Waarschijnlijk zal de heroriëntatie van Europa op zijn eigen continent – ingegeven door de geopolitieke ontwikkelingen en de behoefte aan meer strategische autonomie – daarbij helpen.

Uiteindelijk draait het bij ons real assets-platform om keuzevrijheid: beleggers kunnen kiezen voor standaardoplossingen via onze fondsen, maar ook voor maatwerkoplossingen die exposure, governance en risicoprofiel afstemmen op hun eigen langetermijndoelstellingen. Wij bieden graag deze verschillende mogelijkheden aan en willen de partner zijn die het beste past bij de wensen van de belegger.’

 

Dick Gort

Dick Gort is sinds 2007 CEO van a.s.r. real assets. Voordat hij daar in dienst trad, was hij Head of Offices and Industrial Properties bij Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Daarvoor werkte hij bij MN, waar hij verantwoordelijk was voor de Nederlandse kantoorportefeuille en voor de acquisitie van winkel- en woningvastgoed. Gort studeerde Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en behaalde een Master of Real Estate aan de Universiteit van Amsterdam.

 

Lees het interview in Financial Investigator magazine