NVP: Beheerst groeien in een onrustige wereld
Door Felix Zwart, Director of Research, Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP)
Vorige week verscheen het jaarlijkse Nederlands Private Equity rapport van Forvis Mazars. Het rapport schetst een private equity-sector die in onzekere tijden bewust kiest voor controle over wat beheersbaar is.
Nederlandse private equity-huizen nemen meerderheidsbelangen, sturen actief mee op strategie en operatie, en houden de instapfinanciering doelbewust laag. De Nederlandse huizen kiezen deze aanpak in een markt waar geopolitieke onzekerheid door 66% van de Nederlandse fondsen als grootste externe bedreiging wordt gezien, tegen 57% wereldwijd.
Voor institutionele beleggers is dat relevante context. De lagere IRR die het rapport signaleert — slechts 36% van de Nederlandse exits realiseert een rendement van 20% of hoger, tegenover 50% wereldwijd — moet wel even uitgelegd worden. Een deel van het verschil is structureel: lagere hefboomfinanciering drukt het gemeten rendement, en de langere doorlooptijd van operationele verbeterprogramma's verschuift waardecreatie naar de exitfase. Dat is ook wat de cijfers van Forvis Mazars laten zien: portefeuilles die na drie jaar nog achterlopen, maar bij exit bijna in balans zijn.
Bovendien kijkt het Forvis Mazars-rapport naar het rendement van deals, niet naar fondsprestaties als geheel. Het Performance Benchmark Report 2024 van Invest Europe biedt hier een belangrijk extra inzicht, wat de lagere IRR van Nederlandse huizen verder nuanceert. Europese buyout-fondsen, en daarmee ook Nederlandse, leverden over hun volledige looptijd een IRR van 14,68%. Mid-sized Europese buyout fondsen presteren zelfs nog sterker, met een IRR van ruim 17%. Daarmee presteren Europese fondsen op IRR-basis boven hun Noord-Amerikaanse tegenhangers, die over het geheel genomen een IRR van 13,38% in Euro’s laten zien. Belangrijk detail is wel dat Amerikaanse fondsen hogere absolute multiples (TVPI) leveren dankzij hogere inzet van leverage en snellere exitcycli, 1,82 in Amerika versus 1,7 in Europa in Euro. Maar hier komt uiteindelijk ook een ander risicoprofiel uit.
Precies dat risicoprofiel maakt het model van actief eigenaarschap van de Nederlandse PE-huizen zo waardevol voor de huidige marktomstandigheden. In een omgeving van aanhoudende rente-onzekerheid, geopolitieke fragmentatie en hogere financieringskosten zijn het niet de hoogst gefinancierde transacties die het meest bestendig blijken, maar de investeringen waarbij de eigenaar daadwerkelijk actief aandeelhouder is. Leiderschapsselectie, strakke KPI-structuren, gerichte add-on-strategieën: Nederlandse fondsmanagers zetten deze instrumenten vaker en consequenter in dan hun internationale peers.
Voor pensioenfondsen en verzekeraars die zoeken naar stabiel rendement met beheersbaar risico, is dat precies het verhaal. Niet de kortetermijn-IRR, maar de consistentie en de lage spreiding van rendementen over langere horizonnen. De discipline die het Forvis Mazars-rapport beschrijft, is dus geen zwakte. Het is een voordeel, juist nu.
