Bob Homan: Onrust op de beurs wijst niet automatisch op meer actie

Bob Homan: Onrust op de beurs wijst niet automatisch op meer actie

Vooruitzichten Geopolitiek

Door Bob Homan, Hoofd ING Investment Office

In tijden van onafgebroken nieuws over oorlog, volatiliteit en andere rampspoed lijkt ‘niets doen’ bijna een daad van moed. Maar soms is dat precies wat er nodig is.

Wanneer financiële markten onrustig zijn – of beter gezegd: wanneer de beurzen dalen – krijg ik vaak de opmerking dat mijn collega’s en ik het wel bijzonder druk zullen hebben. In de afgelopen weken, sinds de aanval op Iran, is dat niet anders. Toch is het per saldo niet zo dat we het drukker hebben dan anders. Weliswaar zijn beleggers in onzekere tijden op zoek naar houvast en duiding, en draait onze communicatieafdeling wat harder, maar wat aankopen en verkopen betreft zijn we juist minder actief.

Dat is geen besluiteloosheid, maar terughoudendheid. Obligatierentes, aandelenkoersen en grondstofprijzen bewegen momenteel zo heftig, dat wat de ene dag een verstandig besluit lijkt, de volgende dag geld kan kosten. Het marktsentiment hangt sterk samen met het verloop van de oorlog en met de aanvoer van olie. Met een wispelturige hoofdrolspeler als president Trump is dat verloop moeilijk te voorspellen. In zo’n omgeving is stilzitten het devies.

Scenario’s bieden houvast, maar zelden richting

Toch wagen veel vermogensbeheerders zich aan voorspellingen en presenteren ze een reeks scenario’s over het verloop van de oorlog en de gevolgen daarvan voor markten. Meestal zijn dat er drie. Eén scenario gaat uit van een snelle afloop, één scenario houdt rekening met een lange oorlog, en één scenario rekent op een middellang verloop. Over het algemeen zijn het goed doordachte verhalen die heus wel hout snijden. Toch kunnen beleggers er weinig mee. De gevolgen voor financiële markten van de korte en lange variant staan namelijk diametraal tegenover elkaar en geen van de schrijvers kiest duidelijk kant. Hoe kunnen ze ook anders?

Voortdurende informatiestroom maakt voorspellen niet eenvoudiger

In een wereld waarin continu een vrijwel onbeperkte stroom aan informatie beschikbaar is, wordt het voor mensen steeds lastiger om die informatie te duiden. Wat dat betreft heb ik slecht nieuws voor beleggers. Ondanks de enorme hoeveelheid data, het gebruik van kunstmatige intelligentie en ogenschijnlijk overtuigende scenario’s, wordt het voorspellen van de koersen van morgen en overmorgen er heus niet eenvoudiger op.

De echte uitdaging voor beleggers is daarom om te midden van alle analyses en meningen vast te houden aan het langetermijnplan. Tegelijkertijd neemt door de overvloed aan data en scenario’s de druk toe om telkens snel positie te kiezen: vóór of tegen een bepaald scenario, vóór of tegen een specifiek marktpad. Die behoefte aan richting is begrijpelijk, maar kan misleidend zijn wanneer de onderliggende onzekerheid te groot is. Terughoudendheid is in zo’n omgeving geen teken van besluiteloosheid, maar van discipline.

Niet elke crisis verdient een uitgesproken oordeel

Niet elke crisis verdient een uitgesproken oordeel en zeker niet elke scenario-exercitie levert bruikbare inzichten op. Soms is het analytisch sterker om vast te stellen dat de mogelijke uitkomsten te ver uiteenlopen om er een eenduidige conclusie aan te verbinden. Dat geldt in het bijzonder voor geopolitieke conflicten, waarvan de economische effecten vaak grilliger en minder lineair blijken dan de eerste marktreacties doen vermoeden.

Misschien is dat wel de belangrijkste les voor beleggers. In tijden van oorlog en onrust groeit het aantal scenario’s en meningen sneller dan het aantal feiten. Zorg ervoor dat je niet te snel kant kiest, bewust stilzit en vasthoud aan het langetermijnplan. Dat levert misschien geen spectaculair, maar wel een relevanter en consistenter verhaal op.