Daniël Asselbergs

Investment & Portfolio Management Trainee, APG Asset Management

In het verleden is gebleken dat markten geopolitieke schokken meestal weten te verwerken.

Welke geopolitiek gedreven thema’s en risico’s verdienen volgens jou extra aandacht binnen pensioen- en vermogensbeheer?

‘Historisch gezien heeft een geopolitieke crisis doorgaans geen negatieve gevolgen voor de langetermijnrendementen. In het verleden is gebleken dat markten geopolitieke schokken meestal weten te verwerken. Onderliggende drijfveren zoals economische groei, winstgevendheid en rentebeleid trekken uiteindelijk de kar. Zolang die fundamenten overeind staan, blijft de markt optimistisch. Dat zie je momenteel ook terug op de obligatiemarkt, die van belang is voor de pensioensector. Zelfs de risicovollere opkomende markten laten historisch lage risicopremies zien, wat duidt op risicobereidheid.

Wat naar mijn mening ook aandacht verdient, is niet zozeer welke geopolitieke gebeurtenis zich voordoet, maar de vraag of betrokken landen een belangrijke rol op het wereldtoneel spelen, of de portefeuille in hoge mate is blootgesteld en of ontwikkelingen een structureel karakter kunnen hebben. Voor Nederlandse pensioenfondsen wordt die afweging relevant wanneer beleidskeuzes van grote economieën invloed kunnen hebben op financiële markten. Juist dan moet je als vermogensbeheerder extra aandacht schenken aan liquiditeit en risicobeheer. Nederlandse fondsen hebben een aanzienlijke internationale exposure én hebben hun illiquide posities uitgebreid. Beursgenoteerde beleggingen blijven doorgaans liquide, maar in een veranderende marktomgeving kan het wenselijk zijn om aannames en risico’s te herijken. Voor private investeringen speelt liquiditeit een grotere rol, wat tot gevolg heeft dat je rendementseis omhooggaat, je maatregelen treft voor uitwijkmogelijkheden en je meer spreiding zoekt.’

Isabelle Schleicher

Private Markets Associate, ING

Wij zien een verschuiving in de markt, waarbij particuliere beleggers toegang krijgen tot een breder beleggingsuniversum.

Welke internationale ontwikkeling heeft momenteel de meeste invloed op jouw dagelijkse werk, en hoe?

‘De internationale ontwikkeling die momenteel de grootste invloed heeft op mijn werk in de fondsselectie voor private markets is de introductie van ELTIF 2.0. Deze Europese regelgeving stimuleert de toestroom van kapitaal naar langetermijninvesteringen en versterkt toezicht en transparantie binnen niet-beursgenoteerde beleggingscategorieën zoals private equity, private credit en infrastructuur. Wij zien een verschuiving in de markt, waarbij particuliere beleggers toegang krijgen tot een breder beleggingsuniversum, wat nieuwe mogelijkheden biedt voor diversificatie en decorrelatie van portefeuilles.

(Semi-)institutionele partijen alloceren al lang een substantieel deel van hun vermogen naar private equity. In mijn onderzoek naar asset allocatie bij family offices zag ik dat deze professionele beleggers vaak een buy-and-hold strategie en een generatie-overstijgende horizon hanteren, en daarmee gemiddeld tot een derde van hun portefeuille in private markten investeren. Deze expertise en langetermijnvisie wil ik ook toegankelijk maken voor individuele beleggers.

Om dit te realiseren is het essentieel om de unieke factoren van private markets nog beter uit te werken en structureel te integreren in portefeuilleconstructie, met aandacht voor verschillen in structuur en liquiditeit. Er zijn verdere stappen nodig op het gebied van benchmarking, datavoorziening, portefeuilledoorlichting en rendementsberekening. Evergreenfondsen brengen ons hier met hun doorlopende karakter en verhandelbaarheid (binnen grenzen), al een belangrijke stap dichterbij.

Mijn doel is uiteindelijk te werken vanuit een ‘total portfolio view’, en dat op basis van diepgaande gesprekken tussen adviseur en klant een portefeuille geconstrueerd wordt die precies aansluit bij de positie waar je op het risico-rendementsspectrum wilt zitten, en met een daarbij passende investment horizon. En gebalanceerd samenspel tussen publiek en privaat zal dit mogelijk maken.’

Koen Lamers

Quantitative Consultant, Probability & Partners

Het is een must om als junior vaardig te zijn met AI: inmiddels zijn de LLMs onze nieuwste concullega’s.

Welke internationale ontwikkeling heeft momenteel de meeste invloed op jouw dagelijkse werk, en hoe?

‘Grofweg zijn er momenteel drie grote thema’s binnen de internationale ontwikkelingen: geopolitiek, tech & AI, en duurzaamheid. Kijk ik naar wat mijn doorsnee dag het meest beïnvloedt, dan kan ik daar kort over zijn. Niet alleen omdat ik hier maar weinig woorden kwijt kan, maar ook omdat het voor ons als ‘young professionals’ onmiskenbaar is welke ontwikkeling de grootste impact heeft op ons dagelijkse werk: tech en de opkomst van AI. Voor onze generatie vormt dat een interessante aanvulling op het rijtje met als eerste het dienen als proefkonijn voor de afschaffing van de basisbeurs en de introductie van het leenstelsel – oftewel onderdeel zijn van de pechgeneratie, ten tweede de krankzinnige huizenmarkt voor starters, en ten derde de dalende vraag naar juniors op de arbeidsmarkt.

Het laatste punt in dit rijtje is niet los te zien van de razendsnel groeiende impact van AI en andere technologieën, zeker binnen de financiële sector. Of je nu voor- of tegenstander bent, inmiddels is wel duidelijk dat de AI(-bubbel) zijn eindstadium nog niet heeft bereikt. Kijk voor de grap eens naar de astronomische bedragen die momenteel door haast alle toonaangevende bedrijven worden geïnvesteerd in tech en AI.

Binnen de financiële sector zie ik de vraag naar junioren afnemen en dat is verklaarbaar. Om de oorspronkelijke rol van een junior over te nemen, hoeven eerdergenoemde investeringen slechts in beperkte mate hun grootse verwachtingen waar te maken. Kortom, deze internationale ontwikkeling zorgt ervoor dat de vraag naar young professionals afneemt en hun inhoudelijke rol verandert. Het is een must om als junior vaardig te zijn in het werken mét deze nieuwe technologie: inmiddels zijn de LLMs onze nieuwste concullega’s.’

Paul van Kempen

Portfoliomanager Real Estate, MN

Het anti‑ESG-sentiment in de VS bemoeilijkt het doen van investeringen die voldoen aan onze ESG-normenkaders.

Hoe werken geopolitieke thema’s en risico’s door binnen jouw team of organisatie, bijvoorbeeld in analyses, besluitvorming of rapportages?

‘In ons vastgoedteam komt het thema geopolitiek regelmatig terug. Zowel bij onze eigen investeringen als bij medebeleggers. We zien dat veel beleggers Europa meer en meer als een interessante markt beschouwen en ook terughoudender zijn geworden met Amerikaanse allocaties. Aangezien we nadrukkelijk op impact sturen, vormt de politieke koers in de VS een reëel risico. Het anti‑ESGsentiment bemoeilijkt het doen van investeringen die voldoen aan onze ESG-normenkaders, met name op het gebied van duurzaamheid.

Binnen onze organisatie vormt onze afdeling Thematische Research een belangrijke basis. Zij duiden geopolitieke trends en leveren scenario’s die wij integreren in strategische discussies, due diligence en monitoring. Onze analyse richt zich op zowel directe als indirecte effecten. Direct kijken we bijvoorbeeld naar beleidsvoorstellen zoals de One Big Beautiful Bill met sectie 899, en de discussie over mogelijke restricties op aankopen van single‑family homes door grote institutionele beleggers. Indirect beoordelen we de bredere geopolitieke dynamiek: mogelijke tarieven die supply chains raken en wijzigingen in energie- en verduurzamingsbeleid als gevolg van conflicten. Dit soort onzekerheden werken uiteindelijk door in risicoprofielen, allocatiekeuzes en businessplannen.

Ook onze klanten zijn nadrukkelijk met geopolitiek bezig. Dit zien we terug in het beleid en de gesprekken hierover. Daarom nemen we het risico hieromtrent mee bij de monitoring van de portefeuille en bij de (des)investeringsvoorstellen.

Over één ding is iedereen het eens: geopolitiek blijft de komende tijd nog een grotere factor dan we van het recente verleden gewend waren.’

Robert Prins

Portfolio Implementation Manager Special Mandates, ABN AMRO (op persoonlijke titel)

Wij als Nederland zijn met onze ‘Silicon Delta’ een onmisbare pion in de wereldeconomie.

In hoeverre beïnvloeden geopolitieke thema’s zoals deglobalisering, energietransitie en Europa’s strategische autonomie het werk van jouw organisatie of jouw rol daarin?

‘Bij ons op de afdeling worden de gesprekken momenteel gedomineerd door de geopolitieke spanningen en de terugkeer van de transactionele machtspolitiek. De koers van de VS onder Trump 2.0, verdere fragmentatie en de toenemende handelsspanningen hebben de vertrouwde wereldorde op zijn kop gezet. Voorheen belegden we in een wereld die steeds verder openging, maar nu zien we overal muren verrijzen. De grootste uitdaging in mijn dagelijkse werk is om de portefeuilles van onze cliënten door deze onvoorspelbare storm heen te navigeren. Hoe bied je weerbaarheid, zekerheid en rendement wanneer de spelregels van de wereldhandel op basis van de Truth Social-posts van één man kunnen veranderen?

Toch zie ik ook een heel kansrijke ontwikkeling: de gedwongen zoektocht naar Europese strategische autonomie. De noodzaak om minder afhankelijk te zijn van andere grootmachten dwingt ons tot innovatie dicht bij huis. Juist vanuit een Nederlands perspectief liggen hier enorme kansen. Ik ben zelf geboren en opgegroeid in Veldhoven. Hoewel dit vroeger niet meer was dan een doorsnee Brabants dorp, staat het inmiddels in de geopolitieke spotlight. Wij als Nederland zijn met onze ‘Silicon Delta’ een onmisbare pion in de wereldeconomie.

Terwijl de wereld versplintert, zie ik dat kapitaal steeds vaker de weg vindt naar bedrijven die de fundamenten van onze toekomstige soevereiniteit bouwen: van lokale hightech tot duurzame energieinfrastructuur. Deze zoektocht naar zelfredzaamheid biedt wat mij betreft een hoopvol groeiperspectief van een autonoom Europa, mits de kaarten juist worden gespeeld.

Kortom, dit maakt het een uitdagende en interessante periode als belegger.’

Tijmen Janssen

Consultant Climate Scenarios & Sustainability, Ortec Finance

Wij richten ons steeds meer op het belang van polycrisisscenario’s, waarin geopolitieke en klimaatrisico’s in samenhang worden bekeken.

In hoeverre heeft de toegenomen geopolitieke complexiteit jouw vak beïnvloed?

‘In 2026 staan geopolitieke spanningen centraal in de financiële wereld. Beleidskeuzes kunnen van dag tot dag veranderen, waardoor traditionele, stabiele aannames mogelijk niet meer volstaan. Voor beleggers betekent dit: lagere (reële) groei, hogere inflatie en oplopende risicopremies.

De toenemende onzekerheid zorgt vooral voor hogere volatiliteit, een wereld waar markten in stressgebied belanden, correlaties stijgen en diversificatie minder goed werkt. Dit heeft grote gevolgen voor de strategische beslissingen van institutionele beleggers en vraagt om extra aandacht in risicomanagement.

Geopolitieke conflicten zijn daarnaast ook multidisciplinair te noemen: ze raken macroeconomie, energiezekerheid, internationale handel, technologische rivaliteit, institutioneel risicobeheer en veiligheidspolitiek. Tegelijkertijd versterken economische fragmentatie, klimaatrisico’s, migratiestromen en veiligheidsschokken deze dynamiek. Het resultaat is een zogeheten polycrisis. Denk aan het samenvallen van hoge inflatie, geopolitieke handelsspanningen en extreme weersomstandigheden. Elk effect afzonderlijk is al complex, maar in combinatie potentieel ontwrichtend. In deze context ligt er meer noodzaak op het combineren van traditionele risicomodellen met narratief gedreven stress-scenario’s om portefeuilles veerkrachtig te maken. Scenario’s moeten niet alleen kwantitatieve parameters bevatten, maar ook de specifieke kenmerken van geopolitieke spanningen beschrijven.

In mijn werk bij Ortec Finance richten we ons steeds meer op het belang van polycrisis-scenario’s, waarin geopolitieke en klimaatrisico’s in samenhang worden bekeken. Het bouwen van robuuste scenarioarchitecturen en het expliciet kwantificeren van deze risico’s is noodzakelijk voor actueel risicomanagement van institutionele beleggers. Alleen door deze integrale aanpak kunnen beleggers zich voorbereiden op een wereld waarin onzekerheid toeneemt en veerkracht van essentieel belang is.’

Herman Henken

Associate Investment Manager, Providence Capital

Wanneer prestaties afhankelijk worden van enkele namen biedt dat kansen, maar het vergroot ook de kwetsbaarheid.

Welke internationale ontwikkeling heeft momenteel de meeste invloed op jouw dagelijkse werk, en hoe?

‘Internationale ontwikkelingen hebben dagelijks invloed op mijn werk, met technologische vooruitgang als de meest bepalende factor. Technologie beïnvloedt niet alleen de markten waarin wij beleggen, maar ook de vragen die klanten stellen en de manier waarop wij ons beleggingsproces inrichten.

Aan de klantzijde zie ik een sterke toename in vragen over thema’s als artificial intelligence, digitalisering en grote technologiebedrijven. Tegelijkertijd raken wereldwijde aandelenmarkten steeds sterker geconcentreerd in een kleine groep grote techspelers. Een beperkt aantal bedrijven bepaalt een groot deel van het indexrendement. Dat biedt kansen, maar vergroot ook de kwetsbaarheid wanneer prestaties afhankelijk worden van enkele namen. Juist bij veranderingen in sentiment of regelgeving kan dat snel doorwerken in het rendement. Daarom kijken wij bewust verder dan alleen de grootste namen en staat diversificatie centraal. Door portefeuilles te spreiden over sectoren en thema’s streven we naar meer stabiliteit en consistentere langetermijnrendementen.

Daarnaast merk ik dat technologie mijn dagelijkse werkproces sterk verandert. Bij het analyseren van ESG-data en het testen van dataproviders komen steeds meer AI-gedreven oplossingen op de markt. Deze zijn innovatief, maar vaak nog duur en niet altijd betrouwbaarder dan gevestigde partijen zoals Morningstar Direct. Tegelijkertijd helpt AI mij praktisch in mijn werk door nieuwe systemen sneller te begrijpen en toe te passen, waardoor ik programma’s als Microsoft Power BI, Morningstar Direct en Bloomberg Terminal sneller onder de knie krijg en efficiënter kan inzetten voor analyses en klantvragen.

Kortom, technologie beïnvloedt zowel waar wij in beleggen als hoe ik mijn werk uitvoer.’

Soraya Grarji

Analist, AF Advisors

Wie de digitale infrastructuur niet beheerst, levert ook geopolitieke weerbaarheid in.

Welke geopolitieke ontwikkeling heeft momenteel de meeste invloed op jouw werk, en hoe?

‘De onrust rond de Amerikaanse overname van Solvinity, cruciaal voor de werking van DigiD, laat zien hoe kwetsbaar (semi-)publieke dienstverlening wordt zodra essentiële schakels buiten Europese regelgeving terechtkomen. Wie de digitale infrastructuur niet beheerst, levert ook geopolitieke weerbaarheid in.

De financiële sector zit in dezelfde fuik. Banken en pensioenuitvoerders leunen steeds sterker op externe IT-dienstverleners voor bedrijfskritische processen. Daar schuift AI als versneller doorheen. Het gevolg: afhankelijkheid van een handvol dominante aanbieders, vaak buiten de EU. Dat creëert, zoals AFM en DNB herhaaldelijk waarschuwen, aanzienlijke systeemrisico’s: een incident bij zo’n leverancier kan hele delen van de sector treffen en daarmee de stabiliteit van het stelsel in gevaar brengen. Ook het ingrijpen of verplichtingen vanuit het thuisland, bijvoorbeeld via wetgeving, sancties of executive orders, kunnen doorwerken. Als vitale processen op niet-Europese infrastructuur draaien, worden deze risico’s structureel, ook voor de financiële sector.

Digitale autonomie vraagt dus om meer dan alleen mooie beleidsnota’s. Zo ondersteunen wij bij het vaststellen van een proportioneel ICT-risicobeheerraamwerk om de ICT-gerelateerde risico’s en cyberdreigingen inzichtelijk te maken voor het bestuur.

Daarnaast onderhandelen wij uitbestedingscontracten die zowel juridisch afdwingbaar als operationeel uitvoerbaar zijn. Dit vergt duidelijke afspraken omtrent onder meer dataverwerking, continuïteit en exitbepalingen. Zo worden risico’s beperkt en, indien die zich voordoen, geïdentificeerd en gemitigeerd.

Tot slot vraagt het werk dat we constant up to date zijn met nieuwe regelgeving, zoals de AI-verordening. Zo kunnen wij onze klanten tijdig adviseren omtrent een passend beleid, bedrijfsprocessen en toezichtverwachtingen. Digitale autonomie is daarmee geen project voor de toekomst, maar een opdracht voor vandaag.’