Gerd-Jan van Wiggen: Hoe breek je een bank?
Door Gerd-Jan van Wiggen, Partner bij Probability & Partners
Na de vakantieperiode is het altijd prettig thuiskomen in de wetenschap dat er weer een aantal interessante publicaties zijn uitgekomen. Een daarvan is het ECB-paper met de resultaten van de reverse stresstest dat op 31 juli is verschenen.
Het concept van een reverse stresstest is aardig, en hoewel banken deze regelmatig uitvoeren, komt hij niet zo vaak voorbij in een stresstest die door de toezichthouder wordt voorgeschreven. De gangbare EBA-stresstests komen met een gruwelijk scenario dat banken doorrekenen en waar vervolgens een impact op de kapitaalratio’s uit wordt gedestilleerd. Bij de reverse stresstest worden banken gevraagd om na te denken welke scenario’s ertoe kunnen leiden dat de ratio’s van de bank stevig geraakt worden.
In het geval van de ECB stresstest werd gevraagd naar scenario’s die kunnen leiden tot een impact van 300 basispunten op de CET1-ratio. Om dit in een context te plaatsen: ECB geeft aan dat de mediane CET1-impact van een crisis in de afgelopen 15-20 jaar voor Europese banken tussen de 225 en 250 basispunten lag. Daarmee lijkt dus voor een iets conservatiever uitgangspunt gekozen te zijn dan de historie laat zien. Deze getallen zijn niet helemaal vergelijkbaar met de uitkomsten van de EBA-stress-test uitkomsten, omdat er sprake is van andere aannames. Daarnaast is het goed om te beseffen dat de berekeningen rondom kapitaalratio’s in 15-20 jaar aanzienlijk gewijzigd zijn. Twintig jaar geleden zaten we nog net in het Basel 1-regime, inmiddels werken we met Basel 4.
Met dit startschot hebben banken gekeken naar de grote risico’s die op dit moment zichtbaar zijn. Geopolitiek risico scoort hoog als bron van doomscenario’s die de eigen ondergang dichterbij kunnen brengen. De sluiting van de Straat van Hormuz, verdere escalatie van de oorlog in Oekraïne, Chinees-Amerikaanse verstoringen in de handel, en spanningen rond de Straat van Taiwan komen bij veel partijen terug en de impact hiervan wordt via diverse transmissiekanalen vertaald naar de bankbalans.
Ook niet-financiële risico’s moesten worden meegenomen. Hierbinnen vormden cyberaanvallen de belangrijkste categorie, in het verlengde van de genoemde scenario’s. Ook verstoring van diensten van derde partijen en bij klanten, producten en bedrijfspraktijken kwamen vaak voor.
Een aandachtspunt betreft liquiditeits- en funding stress. Hoewel de resultaten goed ogen, blijkt uit de ECB-analyse dat niet iedere bank de stressevents doorvertaalde in een stevige impact op liquiditeitsratio’s, terwijl de impact op de kapitaalratio’s aanzienlijk was. Hetzelfde gold in meerdere mate voor liquiditeitsmetrics in andere currencies. ECB adviseert dan ook om voldoende rekening te houden met de relatie tussen kapitaal en liquiditeit.
Na het analyseren van de impact hebben banken ook mitigerende maatregelen bestudeerd. Deze omvatten zaken als kostenreducties en gewijzigde dividend pay-out. Over het algemeen worden dergelijke maatregelen als plausibel gezien. In sommige gevallen werd ook gekeken naar de verkoop van portefeuilles, waarbij werd opgemerkt dat dit in een situatie van een brede marktstress niet mogelijk blijkt.
De uitkomsten van de reverse stresstests worden meegenomen in de supervisory dialogue met de banken en kunnen potentieel leiden tot additionele vereisten onder Pillar 2.
Wat kun je als investeerder met deze informatie? Het is nuttig om te zien dat de bankensector er gemiddeld gezien robuuster voor staat dan 10-15 jaar geleden en een stootje geopolitiek kan dragen. Maar deze reverse stresstest draait om gemiddelden voor de sector en het is moeilijk om de zwakkere broeders eruit te halen. Daarvoor zijn de disclosures van de banken de komende tijd wat informatiever. Hoe wordt uitleg gegeven aan een gestegen Pillar 2 Requirement? Zijn er nog wat verborgen issues die je tussen de regels door leest? Wat gebeurt er met oplopende staatsschulden, stijgende rentes en de impact op liquiditeitsbuffers van banken? Het lijkt me goed om de komende tijd de disclosures goed te bestuderen.
Meer columns van Gerd-Jan Wiggen
