Bank J. Safra Sarasin: Geopolitieke verschuiving cruciaal om prestaties goud te begrijpen

13 april 2026

In een steeds meer gespannen en gefragmenteerd geopolitiek klimaat worden beleggers gedwongen om aannames die decennialang de basis voor portefeuilleconstructie vormden, te herzien. Tegen deze achtergrond is goud opnieuw op de voorgrond getreden. Niet als een tactische belegging, maar als een strategische bescherming tegen politieke en institutionele risico’s. De historische grens van $ 5.000 per ounce is recent doorbroken. Wat betekent dit?

Door George Cotton, Portfolio Manager, Bank J. Safra Sarasin Ltd

De heroriëntatie van beleggers op strategische zekerheden komt tot uiting in de marktprestaties. Goud en het bredere edelmetalencomplex – zoals zilver en platina – behoorden tot de uitblinkers van 2025 en hebben hun opmars begin 2026 voortgezet. Cruciaal is dat deze beweging niet wordt gedreven door één enkele macro-economische factor, zoals inflatie of groei, maar door een bredere erosie van het vertrouwen in politieke systemen, de onafhankelijkheid van centrale banken en geopolitieke stabiliteit.

Voor George Cotton, Portfolio Manager bij Bank J. Safra Sarasin, staat deze verschuiving centraal in het hernieuwde belang van goud. ‘Goud reageert minder op basisscenario’s voor de economie en meer op veranderingen in zogenoemde tail risks,’ legt hij uit. ‘Het beweegt wanneer beleggers zich beginnen af te vragen of instituties nog wel in staat zijn om extreme scenario’s te beheersen.’

In een wereld die wordt gekenmerkt door escalatierisico’s, handelsconflicten en politieke onvoorspelbaarheid, is het vermogen van goud om buiten nationale jurisdicties te opereren steeds waardevoller geworden.

Een ongekende geopolitieke transitie

Beleggers grijpen vaak terug op de geschiedenis om perioden van stress te duiden, maar het huidige, door de VS geleide geopolitieke klimaat laat zich moeilijk vergelijken met andere perioden. Waar sommigen recente ontwikkelingen zien als een nieuwe fase van Amerikaanse terugtrekking, stelt Cotton dat het huidige moment structureel anders is.

‘We bevinden ons op onbekend terrein,’ zegt hij. ‘Vanuit geopolitiek oogpunt is de beste vergelijking mogelijk de neergang van het Verenigd Koninkrijk na de Tweede Wereldoorlog en de Suezcrisis, toen imperial overstretch plaatsmaakte voor terugtrekking en verlies aan strategische autonomie.’

Vandaag lijkt de VS een vergelijkbare herijking door te maken, waarbij de aandacht verschuift van Europa en delen van Azië naar het eigen halfrond. In die context winnen assets die politieke grenzen overstijgen aan belang.

‘Goud is minder gebonden aan jurisdicties en veel minder vatbaar voor geopolitieke bewapening,’ merkt Cotton op, waarmee hij het onderscheidt van financiële assets die steeds vaker verstrikt raken in sancties en handelsconflicten.

Druk op de geloofwaardigheid van centrale banken

Naast de geopolitieke situatie speelt ook de toenemende twijfel over institutionele onafhankelijkheid – met name in de VS – een belangrijke rol in de kracht van goud. De groeiende spanning tussen de regering en de centrale bank leidt tot ongemakkelijke vergelijkingen met opkomende markten, in plaats van met ontwikkelde economieën.

‘Wanneer ministeries van Financiën en centrale banken in de pas gaan lopen om populistische maatregelen te ondersteunen, begint het inflatoire vliegwiel vaak sneller te draaien,’ waarschuwt Cotton. ‘Precies dat risico wordt momenteel door de goudmarkt ingeprijsd.’

Historische voorbeelden onderbouwen dit beeld. In verschillende Latijns-Amerikaanse episodes leidde politieke druk op centrale banken tot kapitaalvlucht, valutazwakte en stress op de obligatiemarkten. In dergelijke omstandigheden presteerde goud doorgaans sterk in lokale valuta. Tenminste, totdat krachtig beleid het marktvertrouwen herstelde.

Wat de huidige situatie extra ingrijpend maakt, is dat vergelijkbare dynamieken nu zichtbaar worden in de kern van het mondiale financiële systeem.

Goud beweegt wanneer beleggers zich beginnen af te vragen of instituties nog wel in staat zijn om extreme scenario’s te beheersen.

Markten, MAGA en pricing politieke schokken

Op de korte termijn zijn de goudmarkten uiterst gevoelig voor politieke signalen. Week na week proberen beleggers te interpreteren waar de focus van de Make America Great Again-beweging naartoe verschuift en wat dat betekent voor handelsbeleid, internationale betrekkingen en kapitaalmarkten.

Recente gebeurtenissen illustreren dit scherp. Markten ontspanden kortstondig na Donald Trumps toespraak op het World Economic Forum, waarin hij leek af te zien van militair ingrijpen om Groenland te annexeren. Goud en zilver pauzeerden. Enkele dagen later zorgden nieuwe dreigingen met agressieve importtarieven op Canadese goederen voor een hernieuwde stijging van edelmetalen. Volgens Cotton onderstreept dit het vooruitlopende karakter van goud.

‘Goud anticipeert vaak op trends,’ zegt hij. ‘Het reageert veel sterker op schommelingen in tail risk dan op wat de meeste beleggers als het basisscenario beschouwen.’

Goud als kanarie in de kolenmijn

De schuldencrisis in de eurozone aan het begin van de jaren 2010 biedt een nuttig referentiekader. Destijds leek goud alles mee te hebben: overheidsschulden, zwakke groei en oplopende werkloosheid. Toch piekte de goudprijs al medio 2011, ruim voordat de zwaarste economische gevolgen zichtbaar werden.

‘Wat de goudmarkt toen vroegtijdig signaleerde, was dat het extreme risico begon af te nemen,’ legt Cotton uit. ‘Hoewel de economische fundamenten verslechterden, liepen overheden niet langer structureel achter de feiten aan.’

Naarmate begrotingshervormingen en monetair beleid effect begonnen te sorteren, keerde het vertrouwen geleidelijk terug en nam de rol van goud als crisisbescherming af. De les voor beleggers vandaag is volgens hem duidelijk: goud reageert in de eerste plaats op vertrouwen in institutionele reacties, niet louter op economische zwakte.

2026: stabilisatie of escalatie?

Vooruitkijkend zal het perspectief voor goud in 2026 sterk afhangen van de politieke ontwikkelingen in de VS. Met dalende goedkeuringscijfers en naderende tussentijdse verkiezingen wegen beleggers af of een beleidsomslag waarschijnlijk is.

Een herpositionering van het Republikeinse establishment zou kunnen leiden tot afbouw van handelstarieven, verbeterde internationale relaties, een stabielere dollar en neerwaartse druk op goudprijzen. ‘Dat scenario zou duidelijk negatief zijn voor goud,’ erkent Cotton.

Tegelijkertijd bemoeilijkt interne verdeeldheid binnen de regering deze vooruitzichten. ‘De fragmentatie binnen Trumps inner circle heeft populistische spelers aangemoedigd vast te houden aan de huidige koers,’ stelt hij, ‘waardoor veel van de positieve drijfveren voor goud intact blijven.’

Wanneer obligaties hun status als veilige haven verliezen

Tot slot is er misschien wel de meest fundamentele verschuiving: de veranderende rol van Amerikaanse staatsobligaties. Waar Treasuries ooit golden als de ultieme veilige haven, gedragen zij zich steeds vaker als assets die afhankelijk zijn van politieke de-escalatie, in plaats van als onvoorwaardelijke stabiliteit.

‘Wat overblijft,’ concludeert Cotton, ‘is een wereld waarin Amerikaanse obligatiemarkten minder functioneren als echte veilige havens en meer als assets die afhankelijk zijn van politieke uitkomsten, waarbij goud fungeert als een overloopventiel voor kapitaal dat zich wil beschermen tegen het volgende conflict.’

Lees hier het artikel in Financial Investigator magazine