LFDE: Hoe de Amerikaanse staatsschuld verstrengeld raakt met AI

October 20, 2026

Op 3 november trekt Amerika naar de stembus voor tussentijdse verkiezingen (de midterms). Daarbij worden het volledige Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat vernieuwd. Bedrijven die de talloze peilingen naast elkaar leggen, zoals RealClearPolling, geven de Democraten momenteel een stevige voorsprong in de strijd om het Huis, waar vandaag de Republikeinen in de meerderheid zijn.

Volgens de voorspellingsmarkten zijn ze ook in de strijd om de Senaat licht in het voordeel. Een zekerheid is dat echter niet: een verdeeld Congres, met een Democratisch Huis en een Republikeinse Senaat, blijft een mogelijkheid. Dat de Republikeinen de controle over beide kamers weten te behouden, lijkt op dit moment daarentegen erg onwaarschijnlijk. Dat meent Alexis Bienvenu, portefeuillemanager bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).

De verkiezingen zullen in de eerste plaats richtinggevend zijn voor de overheidsbestedingen. De Democraten zouden meer geld naar gezondheidszorg, publieke infrastructuur en de energietransitie willen laten vloeien. De Republikeinen, die sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis worstelen met de gestegen kosten van het levensonderhoud, zouden eerder de nadruk leggen op belastingverlagingen, deregulering en een hoger defensiebudget.

Over één zaak zijn ze het echter wel roerend eens: beide partijen maken gretig gebruik van overheidsschulden. Zoals Paul Ryan, de voormalige Republikeinse voorzitter van het Huis en een traditioneel voorvechter van begrotingsdiscipline, opmerkte, 'zijn het allebei populistische partijen geworden'. Die afhankelijkheid van bijkomende schulden staat binnenkort echter voor twee grote uitdagingen.

Schuldenplafond in zicht

Om te beginnen is er het schuldenplafond, het maximale bedrag aan overheidsschulden dat het Congres toestaat. Dat is op dit moment vastgesteld op 41.100 miljard dollar, terwijl de federale staatsschuld inmiddels al de drempel van 40.000 miljard heeft overschreden. Gemeten met de bredere maatstaf die het IMF hanteert, vertegenwoordigen de bruto schulden van alle overheidsinstanties 126% van het bbp. Aangezien het federale begrotingstekort bijna 6% van het bbp bedraagt, schat het Bipartisan Policy Center dat het plafond ergens tussen het einde van de winter en halverwege de zomer van 2027 kan worden bereikt.

Dat zou niet meteen tot wanbetaling leiden: het ministerie van Financiën kan zich nadien nog enkele maanden behelpen met buitengewone maatregelen voor de toestand echt kritiek wordt. Niettemin zal die deadline het komende jaar opnieuw voor een bijzonder hevige politieke strijd zorgen, tenzij de huidige volksvertegenwoordigers de zaak nog snel regelen vóór op 3 januari 2027 het nieuwe Congres aantreedt. En zelfs als vóór de ultieme deadline een akkoord wordt gevonden, wordt dat wellicht voorafgegaan door hoogoplopende politieke spanningen en dus meer volatiliteit op de financiële markten. Beleggers maken zich immers zorgen over de budgettaire mist die over Washington hangt.

Hevige strijd om kapitaal

Wie echter ook de verkiezingen wint, ook nadat het schuldenplafond is verhoogd wacht de Amerikaanse staatsschuld nog een tweede uitdaging: hoeveel zal het land moeten betalen om zich te kunnen blijven financieren?

Het Congressional Budget Office (CBO) schat de netto rentelasten vandaag al op 3,3% van het bbp, meer dan het defensiebudget. Een deel van de staatsschuld bestaat echter uit obligaties met een heel lage rente, die hoofdzakelijk dateren van vóór 2022. De rentelast is dus gedoemd te stijgen, want niet alleen de staatschuld neemt toe, ook de rente stijgt. In februari 2026 verwachtte het CBO al dat de netto rentelasten tegen 2036 zouden oplopen tot 4,6%.

Sindsdien is de rente echter gestegen, dus de rekening loopt wellicht nog hoger op. Daar komt nog bij dat de overheid in haar zoektocht naar herfinanciering concurrentie krijgt van de toegenomen kapitaalhonger van de grote AI-spelers, die hun gigantische investeringen moeten financieren. Het gevolg is, zoals BlackRock-CEO Larry Fink benadrukt, dat de strijd om kapitaal in de Verenigde Staten heviger woedt dan ooit.

Met die schaarste als achtergrond zal het van cruciaal belang zijn dat de investeringen in artificiële intelligentie grote productiviteitswinsten opleveren. Is dat niet het geval, dan zal kapitaal onvermijdelijk duurder worden vanwege de concurrentie om spaargeld. Het lot van de Amerikaanse staatsschuld is dus deels verbonden met dat van AI.

Tot nader order slagen zowel de AI-bedrijven, op de kwetsbaarste na, als de Amerikaanse overheid er nog makkelijk in om geld op te halen. De kiezers hoeven zich dus nog niet al te druk te maken om het schuldenvraagstuk. Maar vroeg of laat zal deze kwestie weer op de voorgrond treden. Het echte volgende politieke scharniermoment voor de VS zou dus wel eens niet op de avond van 3 november 2026 kunnen vallen, maar eerder ergens in 2027, wanneer de nieuwe volksvertegenwoordigers Amerikaanse en internationale beleggers zullen moeten overtuigen om het land tegen een draaglijke prijs te blijven financieren in een wereld waarin niet alleen om kiezers, maar ook om kapitaal hevig gestreden wordt.