LFDE: De onnavolgbaarheid van de ECB en de Fed

June 16, 2026

Zoals verwacht heeft de Europese Centrale Bank (ECB) na haar vergadering van 11 juni de richtrente met 25 basispunten verhoogd.

Christine Lagarde verdedigde de beslissing volmondig en verwees het idee dat het om een renteverhoging uit 'voorzorg' ging die vooral de 'geloofwaardigheid' van de ECB moest beschermen, naar de prullenmand – al werd die stelling meteen tegengesproken door de verklaringen van andere ECB-bestuurders, meent Enguerrand Artaz, strategisch analist bij La Financière de l’Échiquier (LFDE).

De baas van de centrale bank liet ook weten erg bezorgd te zijn over de inflatie – hoewel die met 2,5% kerninflatie niet zo heel ver van het theoretische streefpeil van de ECB verwijderd is – maar daarin "geen ernstige bedreiging voor de groei in de eurozone" te zien. Een uitspraak die wenkbrauwen kan doen fronsen, want de groei was in het eerste kwartaal bijzonder zwak en alle indicatoren geven aan dat hij in 2026 niet veel hoger zal komen dan 0,6%.

Onzinnig spiegelbeeld

De ECB houdt dus vast aan haar dogma's en vat een fase van renteverhogingen aan, terwijl dat vanuit economisch oogpunt helemaal niet nodig is en afwachten de betere keuze was geweest. Wat er gebeurt aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, lijkt daar bijna een al even onzinnig spiegelbeeld van. Hoewel Donald Trump onophoudelijk eist dat de rente daalt en een deel van de analisten er nog steeds van uitgaat dat de centrale bank de richtrente zal verlagen, smelten de argumenten voor een dergelijke bijsturing van het monetaire beleid als sneeuw voor de zon. De economie boert er de afgelopen maanden ronduit goed. De groei blijft op peil, de investeringen zitten dankzij AI nog altijd in de lift en in steeds meer sectoren trekt de arbeidsmarkt weer aan. Vooral dat laatste is belangrijk, want dat is niet alleen goed nieuws voor de consumptie, maar raakt ook rechtstreeks aan een van de twee opdrachten van de Amerikaanse Federal Reserve.

De inflatie is volgens de recentste cijfers gevoelig gestegen, uiteraard vooral door de energieprijzen, maar ook doordat de prijzen van diensten steeds sneller stijgen, wat de Fed in een veel minder comfortabele positie plaatst. De stijging van de dienstenprijzen was namelijk de grootste zorg van de centrale bank toen zij het monetaire beleid verkrapte en houdt bovendien niet rechtstreeks verband met de gevolgen van de oorlog in Iran. De Fed wordt met andere woorden tegelijk geconfronteerd met opflakkerende inflatie, ook zonder rekening te houden met de energieprijzen, én een versnelling van de economische cyclus. In die omstandigheden een renteverlaging in het vooruitzicht blijven stellen, ligt niet voor de hand. De markten verwachten nu voor 2026 dan ook een renteverhoging. Toch is de kans groot dat Kevin Warsh, de nieuwe Fed-voorzitter, er onder druk van het Witte Huis op aanstuurt minstens de status quo zo lang mogelijk aan te houden.

Verkeerde beleidskeuze

De ECB verhoogt de rente terwijl ze alle reden heeft om af te wachten en de Fed hoopt ze nog te kunnen verlagen terwijl de omstandigheden eerder pleiten voor een verhoging… het zou te simplistisch zijn om die twee tegenstrijdige houdingen louter te zien als een mogelijk verkeerde beleidskeuze. Ze zijn eerder de weerspiegeling van een veranderend bestel, waarin de centrale banken, die na 2008 ruim tien jaar lang aan de knoppen van de wereldeconomie zaten, worden geconfronteerd met een terugkeer van de politiek. Machtspolitiek, om te beginnen, met de steeds openlijker wens van sommige westerse leiders, Donald Trump voorop, om het monetaire beleid van hun land te beïnvloeden.

Budgettaire politiek, bovendien, met de terugkeer van doorgedreven herstelplannen, zoals Duitsland vorig jaar aankondigde en Japan momenteel voorbereidt. Geopolitiek, tot slot, met het uitbreken van conflicten die verregaande gevolgen hebben voor de wereldeconomie. Pragmatische centrale banken, zoals de Fed in het verleden wist te zijn, zullen in die context wellicht de nodige inspiratie vinden om hun doctrine bij te sturen. Eerder dogmatische, zoals de ECB al te vaak geweest is, dreigen daarentegen de fouten op te stapelen.