Optimix: SpaceX-IPO - sciencefiction of serieuze belegging?
Optimix: SpaceX-IPO - sciencefiction of serieuze belegging?
De voorbereidingen voor mogelijk de grootste beursgang ooit zijn in volle gang: die van SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. De beoogde waardering ligt naar verluidt tussen de 1.750 en 2.000 miljard dollar.
Daarmee zou SpaceX in één klap tot de grootste beursfondsen ter wereld behoren. Optimix loopt nog niet warm voor aandelen SpaceX. Het bedrijf mag dan sciencefiction-achtige ambities hebben, de waardering vraagt om aardse voorzichtigheid.
Optimix ziet SpaceX als een uitzonderlijk interessant bedrijf, dat zeker een belangrijke rol gaat spelen in de toekomst. Of het een goede belegging is, is een andere zaak. Waar Optimix tot nu toe geen brede AI-bubbel in de markt zag, vooral vanwege de sterke winstgroei bij veel technologiebedrijven, roept de aanstaande beursgang van SpaceX wel herinneringen op aan de euforie rond de internetbubbel.
Waardering
Op basis van de verwachte omzet over 2025 zou SpaceX naar de beurs komen tegen een waardering van ongeveer 100 keer de omzet. Voor een bedrijf met circa 17 miljard dollar omzet, dat verlies maakt en bovendien zeer kapitaalintensief is, noemt Optimix dat extreem hoog.
De vergelijking met andere technologiebedrijven maakt dat duidelijk. Nvidia, de grote AI-darling en bovendien zeer winstgevend, wordt gewaardeerd tegen ongeveer een derde van die multiple. Ook Anthropic, dat later dit jaar naar de beurs wil en eveneens op circa 100 keer de omzet over 2025 wordt gewaardeerd, lijkt op weg om de omzet in 2026 minimaal te verviervoudigen. Daardoor valt de waardering op basis van de omzet van volgend jaar aanzienlijk lager uit, rond 25 keer de omzet.
SpaceX groeit minder snel, maar zou toch tegen een veel hogere waardering naar de beurs gaan.
Daarmee verdisconteert de markt al een groot deel van de toekomstige belofte. Beleggers betalen niet voor wat SpaceX vandaag is, maar voor wat het bedrijf in de komende decennia zou kunnen worden. Dat kan goed uitpakken, maar laat weinig ruimte voor teleurstelling.
Bestuur
Naast de waardering plaatst Optimix vraagtekens bij de bestuursstructuur van SpaceX. Elon Musk beschikt over speciale aandelen die hem blijvende stemcontrole geven. Ook juridisch lijkt de governance zo ingericht dat zijn positie feitelijk onaantastbaar is.
Daar komt bij dat Musk betrokken is bij meerdere bedrijven, met onderlinge verbanden die soms tot belangenconflicten kunnen leiden. Denk aan dwarsverbanden tussen SpaceX, Tesla, xAI en andere ondernemingen in zijn netwerk. In zulke situaties is het niet altijd vanzelfsprekend dat het belang van minderheidsaandeelhouders vooropstaat.
Grote beursgangen
Mega-beursgangen trekken doorgaans een leger zakenbanken, adviseurs en indexpartijen aan. Voor banken is een transactie van deze omvang een feestmaal: vrijwel alle grote partijen verdienen eraan mee. Dat maakt de prikkel om kritisch te zijn op de waardering of de marktomstandigheden beperkt.
Ook technologiebeurs Nasdaq doet er volgens Optimix veel aan om dit soort bedrijven aan zich te binden. De aandelen van SpaceX zouden al na twee weken in de index worden opgenomen, terwijl daar normaal gesproken een langere termijn voor geldt. Daarnaast lijkt SpaceX een kunstmatig hoge weging in de Nasdaq te kunnen krijgen. Waar indexwegingen doorgaans zijn gebaseerd op het vrij verhandelbare aandelenkapitaal, zou Nasdaq voor dit soort megacaps de weging op basis van vrije verhandelbaarheid met een factor drie verhogen.
Dat kan forse technische koopdruk veroorzaken. Nasdaq-indexfondsen moeten dan mogelijk meer aandelen kopen dan er beschikbaar zijn. In eerste instantie kan dat de koers opdrijven. Die schaarste wordt nog versterkt doordat naar verwachting 30% van de beursgang wordt toegewezen aan particuliere beleggers, waardoor er minder stukken beschikbaar blijven voor institutionele partijen.
Optimix benadrukt dat de indices die het zelf gebruikt hierin niet meegaan. Dat voorkomt dat het gedwongen moet instappen in een aandeel waarvan de waardering en marktdynamiek vooral door technische factoren worden aangejaagd.
Voorzichtigheid geboden
SpaceX is zonder twijfel een bijzonder bedrijf. Het heeft een sterke technologische positie, een visionaire oprichter en activiteiten die raken aan grote thema’s als ruimtevaart, communicatie-infrastructuur en geopolitieke veiligheid. Maar dat maakt de beursgang nog niet automatisch aantrekkelijk.
Volgens Optimix is de waardering extreem hoog, is de governance kwetsbaar en creëren indexregels en allocatiekeuzes mogelijk kunstmatige vraag. De beursgang kan daardoor in de eerste fase spectaculair verlopen, maar dat is iets anders dan een solide beleggingscase.
Optimix loopt nog niet warm voor aandelen SpaceX. Het bedrijf mag dan sciencefiction-achtige ambities hebben, de waardering vraagt om aardse voorzichtigheid. Bij een beursgang van deze omvang is enthousiasme begrijpelijk, maar beleggers doen er goed aan met beide benen op de grond te blijven.