Robeco: Blik op Active Quant – onder de motorkap van kwantitatief beleggen

23 maart 2026

Bij kwantitatief beleggen draait alles om besluitvorming op basis van bewijs. Maar achter de wiskunde en de modellen schuilt een zeer menselijke discipline. Robeco's kwantitatieve strategieën worden niet alleen gevormd door algoritmen, maar ook door de mensen die ze ontwikkelen – mensen die voortdurend ideeën testen, uitkomsten evalueren, aannames ter discussie stellen en de verschuivende marktdynamiek interpreteren.

• Active Quant-strategieën gebaseerd op transparante, evidenced-based modellen
• Economische onderbouwing ontmoet constante verfijning van het model
• Aanpasbare oplossingen: flexibel, schaalbaar en afgestemd op de klant

Dit jaar hebben we als onderdeel van onze focus op een van deze strategieën – Quant Street, Episode 11 – How important is the human factor in quant? | Robeco Nederland – een speciale podcastserie gelanceerd met de titel 'A random talk down Quant Street'. In dit artikel gaan we daar verder op in met een nadere blik op hoe Robeco' Active Quant-beleggingsmotor werkt: van het eerste onderzoeksidee tot de samenstelling van echte portefeuilles.

Quant in een notendop

Kwantitatief beleggen wordt vaak beschreven in termen die kil of ontoegankelijk kunnen aanvoelen: algoritmen, modellen, datasets. Maar bij Robeco is quant geen black box. De bijdrage van verschillende factoren en portefeuillebeslissingen kan worden achterhaald en verklaard, wat het proces transparant en reproduceerbaar maakt. Het is een ambacht dat systematische discipline combineert met intellectuele creativiteit. Onze aanpak is diep geworteld in de overtuiging dat de beste strategieën voortkomen uit een voortdurende dialoog tussen theorie en praktijk, economische onderbouwing en bewijs.

Wat maakt een strategie 'quant' en waarom is dat belangrijk? Kwantitatief beleggen begint met het uitgangspunt dat bepaalde patronen in financiële markten herhaalbaar zijn. Deze patronen zijn vaak geworteld in behavioral biases, zoals overmoed of kuddegedrag, die marktinefficiënties veroorzaken. Kwantitatieve strategieën proberen deze te benutten met behulp van gegevens, statistische technieken en grondige tests.

Onze Active Quant-strategieën zijn gebaseerd op factoren zoals value, momentum, quality of herzieningen van analisten, maar ook op kortetermijnsignalen. Al deze producten zijn gevalideerd door tientallen jaren wetenschappelijk en eigen onderzoek en ze hebben door de jaren heen en in verschillende geografische regio's een aanhoudende performance laten zien.

De term 'Active Quant' verwijst niet alleen naar de hogere activiteit van deze strategieën, maar wijst ook op de voortdurende verfijning van de modellen. Ons quantteam is constant bezig met het herbeoordelen van de input voor de modellen, het controleren van aannames en het reageren op marktontwikkelingen, waardoor ons kwantitatieve beleggingsaanbod relevant blijft.

We controleren voortdurend de effectiviteit van onze modellen en de drijvende factoren, waaronder de onderliggende beleggingssignalen. Hoewel we proberen te leren van marktontwikkelingen, zoals recente periodes met een slechte performance, zijn we ons zeer bewust van de gevaren van overfitting. De sleutel is om een zinvolle balans te vinden tussen een sterke economische onderbouwing en het laten spreken van de gegevens. Deze kerngedachte drijft ons ertoe om het beleggingsmodel voortdurend op de proef te stellen, factoren en signalen te innoveren en de juiste diversificatie te vinden.

Van hypothese naar model

Elk kwantitatief signaal en de daaropvolgende aanpassing begint met een vraag. Kunnen herzieningen van analisten bijvoorbeeld een voorspellende kracht bieden die verder gaat dan het koersmomentum? Kunnen duurzaamheidscijfers worden gebruikt om traditionele alphafactoren te versterken of is er altijd een wisselwerking met de performance? Deze ideeën worden getest via een onderzoeksproces dat uit meerdere fasen bestaat en dat een combinatie is van analyse van historische gegevens, robuustheidscontroles en simulaties.

Het doel is niet alleen om voorspellende patronen te vinden, maar ook om er zeker van te zijn dat ze geworteld zijn in causale logica. Als een signaal historisch gezien werkt, moeten onderzoekers begrijpen waarom dat zo is en of het waarschijnlijk is dat dat zo zal blijven. Dit voorkomt het najagen van statistische anomalieën en zorgt ervoor dat elk model gebaseerd is op een gedegen economische onderbouwing.

Als een signaal eenmaal gevalideerd is, wordt het alleen onderdeel van een breder model als het toegevoegde waarde heeft bovenop het bestaande model met meerdere signalen. Deze modellen zijn modulair opgebouwd, zodat onderzoekers verbeteringen kunnen testen zonder het hele raamwerk te verstoren. Deze aanpak zorgt voor flexibiliteit, terwijl de integriteit van het algehele beleggingsproces behouden blijft.

Van model tot markt

Modellen bestaan niet in een vacuüm en moeten worden vertaald naar echte portefeuilles die voldoen aan de behoeften van beleggers. Hier komen de portefeuillemanagers om de hoek kijken, die ervoor zorgen dat de toepassing van ons eigen aandelenselectiemodel en ons algoritme voor portefeuilleconstructie resulteert in portefeuilles die op één lijn liggen met de verwachte resultaten op het gebied van risico, rendement en duurzaamheid.

Portefeuilleconstructie is niet gewoon een mechanische output. Hoewel optimalisatietools essentieel zijn, speelt menselijke beoordeling een cruciale rol bij het instellen van de parameters en het beoordelen van de resultaten. Het proces omvat een constante dialoog tussen onderzoekers en portefeuillemanagers om ervoor te zorgen dat modellen presteren zoals verwacht – niet alleen in backtests, maar ook in echte markten. Bij de portefeuilleconstructie moet ook rekening worden gehouden met transactiekosten, liquiditeit en duurzaamheidsoverwegingen. Als bijvoorbeeld wordt voorspeld dat een transactie een aanzienlijke impact op de markt zal hebben, kan deze worden afgeschaald of vermeden.

Stijlvol concentratierisico beheren

Deze overwegingen zijn vooral relevant in de huidige markten, waar benchmarkconcentratie een van de belangrijkste risico's is voor portefeuillemanagers. Met slechts een handvol megacapaandelen die de wereldwijde indices domineren, kan een te agressieve onderweging leiden tot een aanzienlijke tracking error en het risico van underperformance ten opzichte van de benchmark.

Ons algoritme voor portefeuilleconstructie is ontworpen om deze posities zorgvuldig uit te balanceren, waarbij over- en onderwegingen worden beperkt en het actieve risicobudget wordt gespreid over honderden posities. Op deze manier is de alpha niet afhankelijk van een paar grote posities, maar van de kleine, consistente bijdragen binnen een sterk gediversifieerde portefeuille. Door recente verfijningen in ons proces voor portefeuilleconstructie is de portefeuille ook minder gevoelig geworden voor indexconcentratie, waardoor we alphakansen kunnen nastreven terwijl we het risico strak onder controle houden.

De rol van quant in jouw portefeuille: veelzijdig, schaalbaar en strategisch

Onze klanten gebruiken de Active Quant-strategieën van Robeco op verschillende manieren. Sommigen gebruiken ze als basisbouwstenen, vooral in regio's waar aandelenselectie een uitdaging is. Anderen zetten ze in als een diversifiërende allocatie als tegenwicht voor hun exposure naar fundamentele strategieën.

Kwantitatieve strategieën zijn vooral aantrekkelijk voor klanten die op zoek zijn naar consistentie. Het beleggingsproces is systematisch en dus worden stijlafwijking en emotionele besluitvorming vermeden. Dit maakt quant zeer geschikt voor mandaten met transparantie, reproduceerbaarheid en kostenefficiëntie als prioriteiten.

Bovendien is Active Quant schaalbaar. Hetzelfde gepatenteerde aandelenselectiemodel en algoritme voor portefeuilleconstructie kan worden toegepast op verschillende regio's en kan worden afgestemd op verschillende beleggingsrichtlijnen. Deze aanpasbaarheid betekent dat we strategieën kunnen afstemmen op de doelstellingen voor risico, rendement en duurzaamheid van een verscheidenheid aan klantgroepen.

Waarom modellen nog altijd mensen nodig hebben

Met zoveel automatisering is het logisch om je af te vragen: hebben we nog wel mensen nodig? Het antwoord hierop is zonder meer ja. Onze onderzoekers spelen een cruciale rol bij het genereren van onderzoeksideeën, het valideren van resultaten en het monitoren van performance. Naast de technische vaardigheden zoals wiskunde, coderen en gegevensverwerking, is nieuwsgierigheid wat het quantteam definieert.

Dit zet onderzoekers ertoe aan om nieuwe signalen te onderzoeken, algemene opvattingen in twijfel te trekken en bestaande modellen te verfijnen. Het bevordert ook de samenwerking tussen teams, vooral tussen kwantitatieve en fundamentele beleggers – een gebied waarop Robeco bijzonder sterk is. Waar veel vermogensbeheerders er misschien voor kiezen om deze groepen gescheiden te houden, stimuleren wij kruisbestuiving juist, waarbij inzichten en perspectieven worden gedeeld om beleggingsresultaten te verbeteren terwijl we trouw blijven aan de echte beleggingsfilosofieën.

Het menselijke element is ook essentieel bij het toezicht. Onze kwantitatieve beleggers controleren voortdurend of de modellen presteren zoals verwacht, zowel statistisch als economisch. Wanneer er zich anomalieën voordoen, accepteren ze de gegevens niet zomaar, maar dan doen ze onderzoek, stellen ze vragen en leggen ze uit. Deze transparantie is cruciaal om het vertrouwen te behouden.

Complexe ideeën communiceren en vertrouwen opbouwen

In plaats van het kwantitatieve proces als een geheim recept te behandelen, zien we transparantie als een onderscheidende factor. Klanten kunnen onder de motorkap kijken, de beweegredenen achter portefeuillebeslissingen begrijpen en lastige vragen stellen. Deze openheid schept vertrouwen, vooral voor klanten die een aanzienlijk vermogen alloceren op basis van modellen die ze niet direct kunnen zien of aanraken.

Onze portefeuillemanagers en beleggingsspecialisten spelen hier een cruciale rol in. Naast hun technische expertise fungeren ze als vertalers: ze verbinden de mechanismen van kwantitatieve modellen en portefeuilleconstructie met de werkelijke behoeften van de portefeuille.

Ze leggen strategieën uit op een manier die zo eenvoudig mogelijk en zo gedetailleerd als nodig is, voeren portefeuillebeoordelingen uit en creëren samen met klanten oplossingen op maat. Op die manier slaan ze een brug tussen onderzoek en praktijk en zorgen ze ervoor dat complexe ideeën duidelijk worden gecommuniceerd en dat in de loop van de tijd vertrouwen wordt opgebouwd.

We hebben geleerd dat klanten vooral waarde hechten aan duidelijkheid als het gaat om systematische strategieën: hoe ze werken, wat het rendement bepaalt en hoe risico's worden beheerd. Duurzaamheid is bijvoorbeeld een gebied waar de behoeften van klanten sterk kunnen verschillen. Sommigen zijn vooral gericht op rendement, terwijl anderen willen dat duurzaamheid een centrale rol speelt in hun portefeuilles. Onze aanpak is ontworpen om dit spectrum op een duidelijke en transparante manier op te vangen.

Met behulp van onze eigen maatwerksoftware kunnen we strategieën op maat maken op basis van risico, rendement en duurzaamheid – of de doelstelling nu puur op performance is gericht, voornamelijk op duurzaamheid is gericht of ergens daar tussenin ligt. Deze flexibiliteit, ondersteund door robuuste tools en analyses, stelt ons in staat om klanten te ontmoeten waar ze zijn en tegelijkertijd consistent te blijven in ons proces.

Bovendien geven sommige beleggers er de voorkeur aan om duurzaamheid te beschouwen als een extra dimensie naast risico en rendement voor de besluitvorming in plaats van het puur te integreren via beperkingen. Daarom hebben we een eigen 3D-beleggingsaanpak ontwikkeld, toegepast via een algoritme, dat expliciet portefeuilles optimaliseert in deze drie dimensies tegelijkertijd. Dit betekent dat bepaalde duurzaamheidsdimensies worden behandeld als aparte doelstellingen naast traditionele risico- en rendementsdoelen. Dat maakt een meer genuanceerde portefeuilleconstructie mogelijk, waarbij dynamische afwegingen kunnen worden gemaakt om te voldoen aan de financiële en duurzaamheidsdoelen van dieklanten op de lange termijn.
 

Quant, verduidelijkt

Kwantitatief beleggen kan complex lijken, maar in de kern is het een gedisciplineerd en transparant proces. Onze aanpak laat zien dat de beste strategieën niet alleen worden ondersteund door gegevens, maar dat ze zijn gebouwd op een fundament van intellectuele integriteit, kritisch denken en doelgericht ontwerp.

Voor beleggers biedt quant meer dan alleen rendementspotentieel. Het biedt een manier om te beleggen met een consistente aanpak die leidt tot voorspelbare risico-, rendements- en duurzaamheidskenmerken op een transparante manier. Of het nu gaat om een kernstrategie of een diversificatie-instrument, Robeco's Active Quant-oplossingen zijn ontworpen om aan te sluiten bij de werkelijke behoeften van klanten.

Benieuwd naar de stemmen achter de modellen?

Luister naar alle 11 afleveringen van 'A random talk down Quant Street'.




^{Belangrijke informatie – uw kapitaal loopt risico}

<sup>Deze informatie betreft uitsluitend algemene informatie over Robeco Holding B.V. en/of verbonden en aangesloten entiteiten en dochterondernemingen (“Robeco”) en de benadering, strategieën en producten van Robeco. Dit is marketingcommunicatie die uitsluitend is bedoeld voor professionele beleggers, in de zin van beleggers die gekwalificeerd zijn als professionele klanten, die hebben verzocht behandeld te worden als professionele klanten of gerechtigd zijn dergelijke informatie te ontvangen volgens van toepassing zijnde wetgeving. Tenzij anders aangegeven zijn de gegevens en informatie afkomstig van Robeco en zijn deze naar beste weten van Robeco op het moment van publicatie accuraat en bieden ze geen enkele garantie. Elke mening die wordt gegeven, is uitsluitend die van Robeco en is geen feitelijke verklaring. De meningen kunnen veranderen en zijn op geen enkele wijze bedoeld als beleggingsadvies. Dit document is uitsluitend bedoeld om een overzicht te geven van de benadering en strategieën van Robeco. Het is geen vervanging voor een prospectus of ander juridisch document betreffende een specifiek financieel instrument. De opgenomen gegevens, informatie en meningen vormen op geen enkele manier een aanbod, uitnodiging of aanbeveling om te beleggen of te desinvesteren of een verzoek om financiële instrumenten te kopen, verkopen, houden of erop in te schrijven en dienen niet als financieel, juridisch, fiscaal of beleggingsonderzoeksadvies of als een uitnodiging en zijn niet voor andere doeleinden te gebruiken. Alle rechten op de informatie in dit document zijn en blijven voorbehouden aan Robeco. Dit document mag niet worden gekopieerd of gebruikt voor openbare doeleinden. Niets uit dit document mag worden gereproduceerd of openbaar worden gemaakt in welke vorm of op welke wijze dan ook, zonder Robeco's voorafgaande schriftelijke toestemming. Robeco Institutional Asset Management B.V. heeft een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten te Amsterdam als beheerder van ICBE's en AIF's.

Bij delen van het marketingmateriaal kan gebruik worden gemaakt van AI-tools om de evaluatie en beoordeling van marketingmateriaal te ondersteunen. Deze tools zijn ontworpen voor meer consistentie en efficiëntie. Alle uitkomsten worden beoordeeld door menselijke beoordelaars.</sup>

© Q1/2026 Robeco