Allianz Trade: AI-economie biedt Nederland volop kansen
De Europese economie groeit dit jaar slechts met +0,9%. Vooral de winstgevendheid van steeds meer bedrijven in handel en industrie staat onder druk. Dat geldt ook voor Nederland, al is ons land goed gepositioneerd om te profiteren van investeringen in de AI-economie.
Dat geldt ook voor Nederland, al is ons land goed gepositioneerd om te profiteren van investeringen in de AI-economie. Dat blijkt uit de Sector Atlas 2026 van kredietverzekeraar Allianz Trade, waarin de vooruitzichten en risico’s voor 18 sectoren wereldwijd worden beoordeeld.
In Europa profiteren vooral bedrijven in de hoek van halfgeleiders, energie-infrastructuur, defensie, cybersecurity, automatisering en IT-diensten van nieuwe investeringen. Terwijl cyclische sectoren als automotive, chemie, bouw, transport en consumentengoederen kampen met zwakke vraag, hogere kosten en afnemende marges.
Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade: 'Voor Nederland zie je een duidelijke spagaat. Aan de ene kant zijn er veel ingrediënten aanwezig om te profiteren van de investeringen in AI, digitalisering en energie-infrastructuur. Maar de open economie maakt Nederland ook bovenmatig kwetsbaar voor handelsspanningen, energieprijzen en ketenproblemen. Het succes hangt sterk af van hoe snel bedrijven hun weerbaarheid en productiviteit weten te versterken.'
Groei rond AI en infrastructuur
Wereldwijd groeit de economie naar verwachting met +2,5% in 2026, gevolgd door +2,9% in 2027. Een belangrijk deel van die groei komt van investeringen in AI-infrastructuur. De uitgaven van grote techbedrijven aan onder meer datacenters, chips en rekenkracht lopen in 2026 naar verwachting op tot 725 miljard dollar, 80% meer dan een jaar eerder.
'Voor Nederland liggen hier duidelijke kansen,' zegt Geeroms, 'maar netcongestie, vergunningprocedures, schaarste aan technisch personeel en afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers kunnen die groei afremmen.'
Chemie in verdrukking
De Europese chemische industrie heeft het structureel moeilijk. En dat geldt zeker ook voor Nederland. Volgens de Sector Atlas zit de chemische industrie als enige sector in Nederland in de zwaarste risicocategorie. Producenten kampen met hogere energie- en grondstofkosten dan concurrenten in de Verenigde Staten en het Midden-Oosten. Daarnaast drukken zwakke vraag, overcapaciteit in China, handelsbelemmeringen en hoge verduurzamingsinvesteringen de winstgevendheid.
Geeroms: 'Dit raakt Nederlandse chemiebedrijven stevig. Ook in de Rotterdamse haven wordt dat gevoeld. De toekomst van de sector ligt volgens ons vooral in specialty chemicals en circulaire basisstoffen. Toegang tot voldoende betaalbare en betrouwbare elektriciteit is daarbij een belangrijke randvoorwaarde.'
'Verduurzaming is noodzakelijk, maar bedrijven moeten wel concurrerend genoeg blijven om die omslag te kunnen financieren,' aldus Geeroms. 'Voor Nederland is behoud van strategische industriële capaciteit essentieel. Als productie verdwijnt, verdwijnen vaak ook kennis, innovatiekracht en leveranciers uit de keten.'
Ook automotive kwetsbaar
Ook de Europese auto-industrie bevindt zich in een lastige overgangsfase. In de eerste helft van 2026 steeg het aantal autoregistraties in de EU met 6%. Volledig elektrische auto’s bereikten in dezelfde periode een marktaandeel van 21%, tegen circa 16% een jaar eerder.
De marges blijven echter onder druk door prijsconcurrentie, de kosten van elektrificatie en de opmars van Chinese merken. Die bereikten in juni een Europees marktaandeel van 10,9%. Vooral toeleveranciers zijn kwetsbaar: 76% van de Europese leveranciers verwacht dit jaar een marge van minder dan 5%.
Bovendien is nog onzeker of de bodem van de productiedaling in de Europese auto-industrie al is bereikt, vooral in Duitsland. Volkswagen bereikte deze week een voorlopige overeenkomst over de verkoop van zijn fabriek in Osnabrück aan de Israëlische investeerder Aurelius Capital en de deelstaat Nedersaksen.
De productie van auto’s op deze locatie stopt naar verwachting in 2027. Daarna moet de fabriek worden omgevormd tot een locatie voor veiligheids- en defensieoplossingen. De ombouw onderstreept hoe ingrijpend de herstructurering van de Duitse auto-industrie is.
Geeroms: 'De uitdaging voor automotive is niet alleen de vraag, maar vooral de winstgevendheid van de transitie. Producenten en leveranciers moeten investeren in batterijen, software en nieuwe productielijnen, terwijl de prijsdruk toeneemt. Voor Nederlandse bedrijven in de keten zijn liquiditeit, tijdige betaling van facturen en afhankelijkheid van enkele grote klanten daarom belangrijke aandachtspunten.'
Bouw: kansen én risico’s
De Europese bouw profiteert van investeringen in infrastructuur, netverzwaring, verduurzaming en datacenters. Woningbouw en commercieel vastgoed herstellen daarentegen slechts geleidelijk door hogere financieringskosten. Personeelstekorten, vertragingen in vergunningverlening en projectrisico’s blijven een rem op de sector.
Voor Nederland ontstaan kansen in energie-infrastructuur, waterbeheer, renovatie, opslag en circulaire bouw. Geeroms: 'Een volle orderportefeuille is niet automatisch een gezonde orderportefeuille. Bij vasteprijscontracten kunnen vertragingen, materiaalprijsstijgingen en personeelstekorten de marge snel aantasten. Selectiviteit en goed contractmanagement worden steeds belangrijker.'
Geen garantie voor succes
Geeroms besluit: 'AI en de energietransitie bieden Nederlandse bedrijven veel kansen, maar zij vormen geen garantie voor succes. In een economie met meer handelsspanningen, hogere kosten en kwetsbare ketens wordt weerbaarheid een concurrentievoordeel. Wie zijn keten beter kent, kritisch kijkt naar klanten en leveranciers en gericht investeert in productiviteit en digitalisering, kan ook in een grillige markt winstgevend groeien.'
