SIG: AI-ambities private equity lopen vooruit op software-realiteit

6 maart 2026

Software Improvement Group (SIG) heeft het nieuwe rapport AI ambition and reality in Private Equity gepubliceerd. 

Door Luc Brandts, CEO Software Improvement Group

Het onderzoek laat zien waarom de verwachtingen rond AI binnen private equity steeds vaker de realiteit overstijgen. Daarnaast wordt duidelijk hoe deze kloof inmiddels invloed heeft op dealrisico’s, waardecreatie en exitresultaten. 

De zogeheten AI gap ontstaat op het moment dat private equity te maken heeft met dure activa, oplopende exitachterstanden, beperkte liquiditeit en buyout-rendementen die achterblijven bij publieke markten. Voor investeerders wordt het daardoor steeds belangrijker om te bepalen welke AI-concurrentievoordelen daadwerkelijk kloppen en welke vooral een aantrekkelijk verhaal vormen. 

AI is inmiddels geëvolueerd van experiment naar een kernonderdeel van dealstrategieën, waardecreatieplannen en portfolionarratieven. Hoewel 88% van de organisaties momenteel AI gebruikt en 64% aangeeft dat het innovatie mogelijk maakt, blijkt de toepassing binnen portfoliobedrijven vaak ongelijk te worden ingezet en onvoldoende te worden aangestuurd. Ongeveer twee derde van de general partners (GP’s) meldt AI-pilots in hun portfolio’s, maar slechts zo’n 40% ziet AI geïntegreerd in meerdere bedrijfsprocessen. Dat wijst op een groeiende kloof tussen belofte en praktijk.

'AI verandert fundamenteel de manier waarop we zakendoen en vergroot de afhankelijkheid van technologie tot ongekende niveaus,' zegt Luc Brandts, CEO van Software Improvement Group. 'Toch ontbreekt vaak duidelijke controle. Dat is op zichzelf geen nieuw probleem, maar AI vergroot het aanzienlijk. Kunnen we vertrouwen op wat er wordt gebouwd? Investeren we op de juiste plekken? Hoe klaar zijn we voor AI? Dat zijn vragen die elke investeerder mee worstelt en waarop duidelijke antwoorden nodig zijn.'

AI-ambitie botst met investeringsrealiteit

Volgens het rapport worstelen private-equitybedrijven niet zozeer met AI-technologie zelf, maar met de onderliggende softwarefundamenten. Die blijven vaak een ‘black box’ en zijn niet ingericht om AI op schaal te ondersteunen. Daardoor wordt AI-volwassenheid steeds bepalender voor hoe investeerders risico’s inschatten bij instap, waarde creëren tijdens de houdperiode en waarde beschermen bij exit.

Belangrijkste bevindingen:

• Technologische concurrentievoordelen staan onder druk: Doordat AI het ontwikkelen van generieke functionaliteit versnelt, verschuift concurrentievoordeel naar factoren die moeilijk te kopiëren zijn: domeinkennis, data, architectuur en gedisciplineerde software-engineering. Juist deze elementen zijn vaak slecht gedocumenteerd of aangestuurd. 
• AI is aanwezig, maar nog niet dominant: Van alle productiesystemen die SIG in 2025 analyseerde, kwalificeert slechts ongeveer 1,5% als AI-systeem. Dat laat zien dat de meeste portfolio’s zich nog in een vroege fase van AI-adoptie op ondernemingsniveau bevinden. 
• Kwaliteit vormt een reëel risico: Maar liefst 72% van de AI-systemen scoort onder de door SIG aanbevolen drempel voor bouwkwaliteit. Dat vergroot de risico’s op het gebied van onderhoudbaarheid, beveiliging en compliance. 
• AI-ondersteund programmeren levert wisselende resultaten: Gerapporteerde productiviteitsresultaten variëren van een vertraging van 19% tot een versnelling van 26%, afhankelijk van context en governance. In SIG-experimenten vertoonde door AI gegenereerde code ongeveer twee keer zoveel beveiligingsrisico’s als vergelijkbare projecten die door mensen waren geschreven.
• Nieuwe beveiligingsrisico’s: AI creëert nieuwe aanvalsvectoren via data, modellen, prompts en externe afhankelijkheden. Daarmee voegt AI nieuwe risico’s toe bovenop bestaande cyberdreigingen, in plaats van deze te vervangen.

Governance-uitdagingen nemen toe terwijl regelgeving versnipperd raakt 

Het rapport benadrukt dat de regulatoire druk toeneemt, terwijl AI-regelgeving wereldwijd uiteenloopt. Van Europese handhaving tegen misleidende AI-claims tot nieuwe AI-specifieke verplichtingen wereldwijd: AI-claims worden steeds vaker net zo kritisch beoordeeld als financiële disclosures, met name bij exits en herfinancieringen. 

Volgens SIG worden internationale standaarden steeds vaker een gemeenschappelijke taal voor investeerders die wereldwijd opereren. Ze helpen aantonen dat AI-systemen op een gecontroleerde manier worden ontwikkeld, beheerd, gemonitord en bijgestuurd, zonder innovatie te vertragen. 

Waarom dit nu belangrijk is 

Gedurende de volledige private-equitycyclus (buy, grow, sell) wordt AI-volwassenheid steeds vaker bepalend voor waardecreatie. Bij instap kan gebrek aan inzicht herstelkosten verbergen en vermeende concurrentievoordelen overschatten.

Tijdens de houdperiode kan zwakke governance de uitvoering vertragen en veiligheids- en compliancerisico’s vergroten. Bij exit onderzoeken kopers steeds vaker of AI-systemen controleerbaar, traceerbaar, veilig en daadwerkelijk verdedigbaar zijn. 

Voor dealteams strekt deze toetsing zich inmiddels uit tot aan het investeringscomité en de Limited Partners, die steeds vaker verwachten dat AI-claims en technologische verdedigingsmuren worden onderbouwd met onafhankelijk bewijs, en niet alleen met een overtuigend verhaal. SIG concludeert dat designed speed, oftewel innovatie met duidelijke waarborgen, inmiddels een verantwoordelijkheid van investeerders is.

Bedrijven die vroeg investeren in software portfolio governance, meetbare kwaliteitsindicatoren en gedeeld inzicht, zijn beter gepositioneerd om AI om te zetten in duurzame waarde en verrassingen in een later stadium te voorkomen.