Paneldiscussie 'Blockchain & digitale assets'

Paneldiscussie 'Blockchain & digitale assets'

Crypto Digital assets

Is blockchain een geniale oplossing voor een probleem dat nog niet is gevonden, of mis je een belangrijke kans als je niet nú instapt in een technologie die potentieel uitzonderlijk veel rendement kan opleveren? De paneldiscussie aan het eind van het seminar van Financial Investigator over AI en blockchain vormt een boeiend slotstuk van een middag vol inzichten over de ‘disruptieve’ technologieën waar beleggers zich een oordeel over moeten vormen.

Door Esther Waal

 

VOORZITTER

Pim Poppe, Lead Consultant, Probability & Partners

 

DEELNEMERS

Valentijn van Nieuwenhuijzen, Senior Investment Advisor

Jeroen Tielman, Head of Institutional Relations, Theta Blockchain Ventures

Martijn van Veen, Managing Director & Partner, M11 Funds

 

Aan de discussie doen onder meer twee blockchain-experts mee, maar dagvoorzitter Pim Poppe stelt zijn eerste vraag opvallend genoeg aan de buitenstaander, Valentijn van Nieuwenhuijzen, die níet werkzaam is in de blockchainsector. ‘Valentijn, wat houden blockchain, crypto en digitale assets vanuit jouw beleggingsperspectief nu precies in?’

Van Nieuwenhuijzen blijkt kritisch: ‘Blockchain is een fascinerende basistechnologie met veel potentieel, maar de vraag is wanneer die technologie – die nieuwe digitale infrastructuur om financiële of andere transacties transparant en gedecentraliseerd vast te leggen – nu echt tot wasdom komt. Hij bestaat immers al geruime tijd. We kennen blockchain natuurlijk van de bitcoin en andere cryptomunten, maar wat crypto nou precies is, blijft toch een beetje de vraag. Is het een digitaal piramidespel, of heeft de onderliggende technologie mogelijk groot economisch nut?’ Daarmee wijst Van Nieuwenhuijzen op een richting waar hij wél potentie in ziet, die van de bredere categorie ‘digitale assets’. ‘Een cryptomunt is geen claim op een toekomstige kasstroom. Maar door tokenisatie ontstaan er mogelijkheden om wél een claim op onderliggende waarde of kasstromen vast te leggen, zowel in infrastructuur als in nieuwe businessmodellen. Daar liggen volgens mij de meest interessante investeringskansen.’

Met die kanttekening op tafel richt Poppe zich tot Jeroen M. Tielman, die beleggers informeert over blockchaininvesteringen. ‘Welke efficiencyvoordelen genereert blockchaintechnologie?’

Tielman start zijn uitleg met een historische vergelijking: ‘Midden jaren ’90 was de wildste voorspelling dat één op de zes mensen een mobiele telefoon zou hebben – wat toen al als veel werd gezien. Maar stap voor stap werd breedbandtechnologie geschikt voor meer dan alleen spraak: eerst e-mail via devices als de BlackBerry, en uiteindelijk de doorbraak van de ‘handheld computer’, de iPhone in 2004. We staan nu op een vergelijkbaar punt met blockchain. De technologie krijgt steeds meer tractie. Blockchain speelt een rol bij de opslag en overdracht van waarde en haalt de tussenpersoon eruit. Die opslag en overdracht van waarde betreft ongeveer een derde van de wereldeconomie. Aangezien de wereldeconomie zo’n 100 biljoen dollar waard is, is één derde daarvan enorm. Zelfs als slechts 10% van dat domein door blockchain wordt geraakt, blijft de potentie gigantisch.’

Blockchain als tolweg

Vervolgens zoomt Tielman in op een toepassing waar de impact inmiddels tastbaar is: de stablecoin. ‘De efficiency van stablecoins is enorm, vooral bij crossborder payments. Het werkt hetzelfde als wanneer je contant geld stort bij een bank: je ziet vervolgens op je rekening een digitale claim op dat geld. Bij stablecoins gebeurt dit via dollars die bij een trustee worden aangehouden; daar worden digitale dollars tegenover uitgegeven. Maar kijk ook naar tokenisatie van securities, volgens Larry Fink van BlackRock de volgende innovatiegolf in blockchain. Als je securities op de blockchain uitgeeft, zijn ze binnen enkele minuten gesettled. Dan kun je wereldwijd 24/7 handelen. De globale custody- en settlementmarkt vertegenwoordigt 75 tot 85 miljard dollar per jaar. Daar heeft blockchain veel potentie. Er zijn nog veel meer voorbeelden. Diverse blockchains geven tokens uit als bewijs van eigendom. Vergelijk het met tolwegen: elke keer dat er verkeer overheen gaat, komt er geld binnen. Kortom: de inefficiënties in de huidige economie rondom waardeoverdracht vormen precies het gebied waar blockchainapplicaties de grootste potentie hebben.’

 

Crypto is uiteindelijk gewoon een high-risk asset. Met potentie, dat zeker, maar je moet het als high-risk behandelen.

 

Meer gebruikers, meer waarde

‘Hoe kunnen beleggers zoals family offices hier nu concreet rendement mee realiseren?’, wil Poppe vervolgens weten. Tielman: ‘Vergelijk het met ‘early Facebook exposure’. Het interessante van blockchainprotocollen is dat ze zich anders gedragen dan traditionele bedrijven. Die worden in eerste instantie met venture capital gefinancierd. Grote beleggers wachten vaak nog even, omdat het vroege stadium veel risico kent. Bij blockchainprotocollen werkt het anders. Daar wordt het overgrote deel van het kapitaal juist aan het begin opgehaald. Het risico in die vroege fase is groot – en daarom moet je breed spreiden – maar het interessante is dat een blockchainprotocol, zodra het voorbij het tipping point komt, géén additioneel kapitaal meer nodig heeft om verder te groeien. Dan geldt: hoe meer gebruikers, hoe meer activiteit, hoe meer waarde in het protocol ontstaat.’

Van Nieuwenhuijzen haakt kritisch in: ‘Maar waarom nu? Is blockchain niet al vijf tot tien jaar een soort geniale oplossing voor een probleem dat nog gevonden moet worden? En hoe kan ik het risico ondervangen dat ik, net als in de beginjaren van de spoorwegrevolutie in Amerika, investeer in het spoor dat uiteindelijk níét de standaard wordt?’

‘Door breed en over de tijd te spreiden’, reageert Tielman. ‘En het is niet zo dat er geen problemen zijn. Er zijn veel inefficiënties waar we simpelweg gewend aan zijn geraakt. Blockchaintechnologie kan die inefficiënties wegnemen.’

Digital assets als bouwsteen

Poppe verlegt de focus naar een verwant maar dynamischer deel van het blockchainuniversum: cryptocurrencies, de expertise van Martijn van Veen. Poppe wil weten waarom een family office daar exposure in zou moeten opbouwen. Van Veen: ‘Ik noem het zelf liever geen ‘cryptocurrencies’, maar digital assets. Het gaat namelijk om onderliggende assets waarin je daadwerkelijk belegt. Het zijn in feite protocollen – technologiebedrijven – waarop toepassingen worden gebouwd, die op termijn ook daadwerkelijk inkomsten kunnen genereren.’

 

De inefficiënties in de huidige economie rondom waardeoverdracht vormen precies het gebied waar blockchainapplicaties de grootste potentie hebben.

 

Van Veen heeft de interesse van vermogensbeheerders, family offices en institutionele partijen flink zien toenemen. ‘Waar men eerder vooral voorzichtig was, of het bestempelde als speculatief, zien we nu een bredere, professionelere interesse.’ Dat is wat Van Veen betreft ook logisch. Op basis van onderzoek concludeert hij dat digital assets van toegevoegde waarde zijn in een portefeuille. ‘Je kunt heel goed terugkijken naar de performance van bitcoin en altcoins, kleinere tokens. Als je die in beperkte mate toevoegt aan een klassieke beleggingsportefeuille, zoals een typische 60/40-allocatie, dan zie je de geannualiseerde rendementen sterk verbeteren, evenals de Sharpe-ratio, en dat alles met een zeer beperkte stijging van de drawdowns. Dat vormt een duidelijk argument waarom toevoeging zinvol kan zijn.’

Adoptie gebaat bij regulering

Van Veen wijst nog op een andere ontwikkeling die de interesse van beleggers zou moeten opwekken: het veranderende regulatoire framework. ‘De VS trekt hierin duidelijk de kar. We hebben recent gezien dat stablecoins in feite zijn gelegitimeerd: er is een regulatoir kader ontstaan dat deze markt een verdere impuls gaat geven. En die stappen richting juridische helderheid komen er ook rondom altcoins. Ze zullen worden gezien als digital commodities. Dat opent de deur voor grote institutionele beleggers en pensioenfondsen om de asset class op te nemen. Deze ontwikkelingen gaan naar onze mening een enorme markt ontsluiten en de adoptie versnellen.’

Volatiele marktomgeving

Dan komt de keerzijde van de medaille aan bod. ‘Wat zijn de grootste risico’s?’, vraagt Poppe. Van Veen geeft aan dat elke belegger zich moet realiseren dat het een uitermate volatiele asset class is. ‘Je zit heel vroeg in een traject en tokens zijn vaak al heel vroeg verhandelbaar. Maar dat betekent ook dat die token volledig mispriced kan zijn. Je moet er rekening mee houden dat je te maken hebt met een extreem volatiele marktomgeving, ook omdat de markt nog niet volledig gereguleerd is.’

Poppe wil weten of dat risico alleen in een specifiek segment zit, of dat het de hele sector raakt. Van Veen: ‘Je ziet inderdaad spill-over-effecten, terecht of onterecht. Maar op dit moment is een enorme verschuiving gaande binnen de markt: steeds meer tokens gaan daadwerkelijk real-world revenue genereren voor tokenhouders. Daarmee worden tokens – in analogie met traditionele technologiebedrijven – waardeerbaar op basis van echte kasstromen. Dat verandert het speelveld en brengt nieuwe risico’s met zich mee.’ Zijn overtuiging is echter dat je je als institutionele belegger of family office eigenlijk nauwelijks meer kunt permitteren om deze asset class níét te omarmen. Maar met een kanttekening: ‘Als je het doet, doe het dan in beperkte mate en kies voor partijen die gereguleerd zijn, met ervaren professionals die weten hoe je een fonds beheert en hoe je in deze markt due diligence doet. Daarmee kun je een aanzienlijk deel van het risico mitigeren.’

 

Het ontstaan van een regulatoir kader gaat naar onze mening een enorme markt ontsluiten en de adoptie van digital assets versnellen.

 

Tielman vult aan: ‘De oplossing ligt eigenlijk in spreiding – zowel over tijd als over verschillende posities – en in vroegtijdige allocatie. In Europa is men nog wat afwachtend. Hoe langer Europa blijft twijfelen, hoe groter de kans dat deze innovatie zich vooral buiten Europa ontwikkelt en Europa dus op achterstand komt.

Van Nieuwenhuijzen gooit het over een andere boeg: ‘Het grootste risico is natuurlijk dat het een volledig opgeblazen bubbel is. Het is leuk wat er in het verleden aan rendementen is behaald, maar de vraag moet altijd zijn: wat is de business case? Welke claim op toekomstige cashflows koop je eigenlijk? Bij het merendeel van de munten is die claim er niet. Historisch gezien heeft crypto zeker diversificatie toegevoegd aan portefeuilles, maar het is niet de veilige haven die ooit werd beloofd, bij systeemstress of hoge inflatie was crypto helemaal niet veilig en de correlatie met de Nasdaq is positief en neemt toe. Dus het is gewoon een high-risk asset. Met potentie, dat zeker, maar je moet het als high-risk behandelen. En dat betekent: klein alloceren, extreem gedisciplineerd zijn, en alleen werken met partijen die goede liquiditeit kunnen bieden en in een sterk regulatoir kader opereren.

Daar sluit Van Veen zich bij aan. ‘Regulering en liquiditeit zijn essentieel. Voor ons is het vrij uniek dat we ons product onder een AIFM-licentie kunnen aanbieden. En het klopt dat deze asset class zeer volatiel is. Cash flows meten is soms lastig. Dat zie je bijvoorbeeld bij goud ook: dat heeft ook geen cashflows, maar wordt wél als asset gezien.’

Gering kapitaal, groot potentieel

Tielman wil hier nog wat nuancering aanbrengen. ‘Je moet onderscheid maken tussen non-revenue-generating assets, zoals bitcoin en veel andere tokens, en revenue-generating assets, waar wij ons volledig op richten. Het gaat ons om de nieuwe infrastructuur, vergelijkbaar met tolwegen: elke keer dat er verkeer overheen gaat, komt er opbrengst binnen. Dat soort protocollen vertegenwoordigt échte eigendomsrechten binnen nieuwe digitale infrastructuur. In de early stage zullen veel projecten omvallen, misschien wel 9 van de 10, of zelfs meer. Maar degene die wél doorbreekt, heeft een waardestijging die veel sterker is dan bij traditionele bedrijven. Dus als je het eens bent met het idee dat blockchain een sector kan worden die misschien wel een derde van de economie raakt, of zelfs de helft daarvan, dan is dit een asset class waarbij je met relatief weinig kapitaal al exposure kunt opbouwen in iets dat potentieel gigantisch wordt.’

 

IN HET KORT

Tokenisatie biedt mogelijkheden om eigendomsbewijzen vast te leggen en te verhandelen, zonder tussenkomst van een tussenpartij.

Grootste kansen liggen bij efficiëntere waardeoverdracht (stablecoins, settlement, tokenized securities).

Het beginstadium van blockchainprotocollen is het belangrijkste investeringsmoment. Bij voldoende schaal kunnen de protocollen zonder verdere extra financiering en in potentie veel waarde genereren.

Digital assets kunnen de klassieke 60/40-beleggingsportefeuille verbeteren, maar zijn zeer volatiel.

Regulering en liquiditeit zijn cruciaal voor institutionele adoptie.

 

Lees hier het verslag in Financial Investigator magazine