DNB: Na jarenlange daling weer meer directe investeringen via Nederland
Nederland trekt weer meer inkomende buitenlandse directe investeringen aan dan er worden teruggehaald.
In de eerste helft van 2026 investeerden buitenlandse bedrijven en investeerders € 72 miljard in Nederland, vooral vanuit de Verenigde Staten en daarnaast ook uit Duitsland. De uitgaande directe investeringen vanuit Nederland stegen ook, wat suggereert dat de binnenkomende investeringen voor een groot deel weer naar andere landen worden doorgeleid. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB).
Directe investeringen zijn een maatstaf voor de internationale financiële verwevenheid van een land. Nederland is wereldwijd een van de grootste ontvangers en verzenders van directe investeringen. Multinationals gebruiken namelijk vaak Nederlandse entiteiten als schakel in internationale bedrijfsstructuren. De verschillende entiteiten die onder een multinational hangen zijn met elkaar verbonden via directe investeringen. Veelal gaat het daarbij om doorstroomkapitaal, dat netto geen waarde toevoegt aan de Nederlandse economie.
Wereldwijd namen de directe investeringsstromen afgelopen jaren toe, blijkt uit internationale cijfers van UNCTAD. Desondanks daalden zowel de inkomende als uitgaande directe investeringen in Nederland tot voor kort. Tussen 2018 en 2025 stroomde ruim €1.300 miljard buitenlands investeringskapitaal uit Nederland doordat eerdere inkomende investeringen werden teruggetrokken. De uitgaande directe investeringen namen in deze periode ook fors af.
Dit lijkt vooral samen te hangen met gewijzigde (fiscale) wetgeving. Daardoor hebben multinationals minder financiële prikkels om geldstromen via complexe bedrijfsstructuren door Nederland te laten lopen. De afname betreft daarom ook directe investeringen in Special Purpose Entities (SPE’s), die in het publieke debat vaak brievenbusfirma’s worden genoemd. Deze entiteiten worden namelijk vaak opgericht om financiële constructies te faciliteren waarmee de internationale belastingdruk van multinationals wordt verminderd.
Grootste desinvesteringen vanuit VS en Luxemburg
De landen met de grootste desinvesteringen waren de Verenigde Staten en Luxemburg. Sinds 2018 hebben investeerders uit deze landen voor meer dan € 1.000 miljard aan inkomende directe investeringen teruggehaald, waarvan ruim de helft aan SPE’s. Daarmee vertegenwoordigden deze twee landen ruim 77% van de totale kapitaalonttrekkingen in deze periode. Desondanks behoren beide landen met een totale positie van € 990 miljard nog steeds tot de vijf grootste investeerders in ons land, naast Duitsland, Groot-Brittannië en Singapore.
Bij de investeringen vanuit de Verenigde Staten gaat het voor een aanzienlijk deel om directe investeringen in SPE’s. Zowel nationaal als internationaal zijn de afgelopen jaren maatregelen genomen om belastingontwijking te ontmoedigen. Mogelijk is dit de reden voor het terugtrekken van deze investeringen.
De desinvesteringen uit Luxemburg hebben zowel betrekking op de niet-financiële sector (met name de informatie- en communicatiesector) als op de financiële sector (houdstermaatschappijen).