JSS: Opkomende markten zijn niet langer een risicovolle beleggingsavontuur
Het beeld van obligaties uit opkomende markten als risicovolle beleggingen is hardnekkig, maar steeds minder terecht. De afgelopen decennia hebben veel landen en bedrijven hun financiële huishouding aanzienlijk versterkt.
Betere institutionele structuren, een gedisciplineerder begrotingsbeleid en sterkere bedrijfsbalansen hebben de kredietkwaliteit verbeterd. Daarmee is ook het risicoprofiel van deze beleggingscategorie veranderd. Dat stellen Wernhard Kublun (senior beleggingsspecialist Vastrentende Waarden), Rishabh Tiwari (hoofd Emerging Markets Vastrentende Waarden) en André Schäfferling (analist Emerging Markets) van Bank J. Safra Sarasin.
Jarenlang werden beleggers in opkomende markten achtervolgd door de financiële crises uit het verleden. De Mexicaanse Tequilacrisis van 1994, de Aziatische financiële crisis van 1997 en de aanhoudende problemen in landen als Argentinië en Venezuela bepaalden het beeld. Obligatie-uitgevers uit opkomende economieën werden vaak gezien als roekeloze schuldenaren, die bij de eerste economische tegenwind in betalingsproblemen zouden komen. Bovendien maakten beleggers weinig onderscheid tussen landen: problemen in één opkomende markt leidden regelmatig tot een vlucht uit de gehele beleggingscategorie.
Dat beeld is inmiddels achterhaald. In de afgelopen dertig jaar hebben opkomende markten een belangrijke ontwikkeling doorgemaakt. Veel overheden beschikken tegenwoordig over sterkere instituties en voeren een gedisciplineerder begrotingsbeleid. Ook de kredietwaardigheid is verbeterd, wat onder meer blijkt uit lagere wanbetalingspercentages, minder volatiliteit en meer kredietwaardigheidsverhogingen door ratingbureaus.
Bedrijven hebben hun schulden teruggebracht
Ook bij bedrijven uit opkomende markten is de financiële positie aanzienlijk verbeterd. Veel ondernemingen hebben hun schulden de afgelopen jaren actief afgebouwd, waardoor hun schuldverhoudingen zijn gedaald en hun kasreserves zijn toegenomen. Daarnaast hebben bedrijven hun schulden beter gespreid over de tijd, zodat zij minder kwetsbaar zijn voor plotselinge financieringsproblemen.
Een ander belangrijk verbeterpunt is het valutarisico. In het verleden verdienden bedrijven vaak in lokale valuta, terwijl hun schulden in Amerikaanse dollars waren. Een sterke daling van de lokale munt kon daardoor direct tot financiële problemen leiden. Tegenwoordig beschermen ondernemingen zich hier beter tegen, bijvoorbeeld door valutatermijncontracten of doordat zij via internationale exportactiviteiten zelf inkomsten in buitenlandse valuta genereren.
Deze verbeterde fundamenten worden ook door kredietbeoordelaars erkend. Zij hebben de afgelopen kwartalen per saldo meer kredietwaardigheidsverhogingen dan verlagingen doorgevoerd. Dat maakt bedrijfsobligaties uit opkomende markten aantrekkelijker voor internationale beleggers die op zoek zijn naar rendement.
Overheden lenen vaker in eigen valuta
Niet alleen bedrijven, maar ook overheden zijn financieel weerbaarder geworden. Waar ontwikkelingslanden vroeger vaak afhankelijk waren van leningen in Amerikaanse dollars, beschikken veel landen inmiddels over volwassen binnenlandse obligatiemarkten. De markt voor lokale-valutaschulden is uitgegroeid tot een beleggingscategorie van bijna 30.000 miljard dollar.
Door meer in eigen valuta te lenen en een binnenlandse beleggersbasis op te bouwen, zijn landen minder afhankelijk geworden van buitenlandse financiering. Ondanks de relatief hoge internationale rente zijn de wanbetalingspercentages van overheden opvallend laag gebleven. Wanneer landen hun schulden moesten herstructureren, kregen obligatiehouders volgens historische gegevens over de afgelopen tien jaar gemiddeld meer dan 65 procent van hun oorspronkelijke investering terug.
Kansen door veranderende kredietwaardigheid
De betere kredietwaardigheid van bedrijven biedt kansen voor beleggers. Dat werkt op twee manieren. Aan de ene kant heb je de zogeheten fallen angels. Dit zijn bedrijven die zakken van een veilige status naar een risicovollere status, maar weer interessant worden zodra hun financiële vooruitzichten verbeteren. Aan de andere kant staan de rising stars. Dit zijn bedrijven die juist promoveren van een risicovolle naar een veilige status, omdat ze betere resultaten behalen en hun schulden afbetalen.
Een voorbeeld is het farmaceutische concern Teva, dat na een omvangrijke herstructurering en schuldreductie opnieuw de status investment grade bereikte. Zulke veranderingen kunnen aanzienlijke koersbewegingen veroorzaken, omdat institutionele beleggers hun posities aanpassen en obligaties opnieuw in bepaalde indices worden opgenomen.
Dat betekent niet dat beleggen in opkomende markten zonder risico is. Hoge rentes, politieke instabiliteit en geopolitieke conflicten kunnen de markten nog altijd hard raken. Ook kunnen sancties en beleggingsverboden ervoor zorgen dat beleggers plotseling geen toegang meer hebben tot bepaalde markten. Juist daarom is een actieve beleggingsaanpak belangrijk. Wie zonder onderscheid een volledige index volgt, kan onvoldoende rekening houden met snel veranderende risico’s. Actief beheer biedt ruimte om landen en bedrijven individueel te beoordelen en tijdig posities aan te passen.
De conclusie is dat obligaties uit opkomende markten niet langer over één kam moeten worden geschoren. De financiële fundamenten zijn op veel plaatsen structureel verbeterd. Voor beleggers ligt de uitdaging daarom niet alleen in het herkennen van risico’s, maar ook in het benutten van de kansen die deze veranderde beleggingscategorie biedt.
