Han Dieperink: Een historische overwinning
Door Han Dieperink, geschreven op persoonlijke titel
De Democraten hebben vorige week hun beste landelijke resultaat geboekt sinds 1974. Ze veroverden het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, en wonnen gouverneurszetels in staten als Texas en Ohio.
Aanvankelijk vierde de beurs deze verkiezingsoverwinning: de S&P 500 steeg op woensdag met 1,6%. Maar de opluchting duurde maar één dag. Op donderdag daalde de Nasdaq 100 met 6,4%, de grootste daling op één dag sinds maart 2020. De halfgeleiderindex verloor zelfs ruim 12%. Over de hele week zakte de S&P 500 met 2,7%.
Proteststem of overtuiging?
Het is echter nog maar de vraag of de Democraten echt zoveel kiezers hebben overtuigd. Veel Amerikanen stemden vooral tegen Trump. De oorlog met Iran is impopulair en de hoge inflatie raakt bijna elk huishouden. Daarnaast bleven veel Republikeinse kiezers thuis, omdat Trump ver achter stond in de peilingen. Een deel van de Democratische winst is niet te verklaren vanuit gewonnen kiezers, maar vanuit Republikeinse stemmen die niet werden uitgebracht.
Tussentijdse verkiezingen zijn bovendien bijna altijd een afrekening met de zittende president. Dat zegt weinig over wat daarna komt. Bill Clinton verloor in 1994 het Congres en werd in 1996 toch herkozen. Barack Obama leed in 2010 een zware nederlaag en won twee jaar later opnieuw. Een proteststem is een oordeel over het verleden, maar geen belofte voor de toekomst.
Waarom 2028 nog open ligt
In 2028 staat Trump niet meer op het stembiljet. Daarmee verdwijnt ook het belangrijkste doelwit van de proteststem. Trump wordt een ‘lame duck’, en Republikeinse kandidaten kunnen afstand nemen van zijn oorlog en zijn importheffingen. Tegelijk dragen de Democraten vanaf januari medeverantwoordelijkheid. Wie het Congres beheerst, krijgt ook de schuld als de prijzen hoog blijven. Bovendien hebben de Democraten nog geen duidelijke leider. De kans op een nieuwe Republikeinse president is daardoor groter dan de uitslag doet vermoeden.
Voor beleggers is die open race geen probleem. Iedereen die in 2029 in het Witte Huis wil zitten, heeft de komende twee jaar een sterke economie nodig. Dat verkleint de kans op nieuwe escalatie met Iran en vergroot de kans dat importheffingen worden afgezwakt. Een verdeeld Washington betekent bovendien minder nieuw beleid, en dus minder onzekerheid.
Politiek als aanleiding, niet als oorzaak
Een Democratische gouverneur in Texas, waar ongeveer een derde van de nieuwe Amerikaanse datacenters wordt gebouwd, kan strengere regels invoeren. Maar de echte oorzaak ligt dieper. Hedgefondsen bouwen hun posities al maanden af. Hun netto hefboom daalde in één week met 8 procentpunt naar 42%. De rally van woensdag werd vooral gebruikt om nog meer risico te verkopen. Dat is technisch verkopen, geen nieuwe fundamentele zorg.
Die verkoopgolf heeft de waardering flink verlaagd. De koers-winstverhouding van de S&P 500 daalde dit jaar met bijna een vijfde, terwijl de winsten fors stegen. Halfgeleiders stonden al voor de verkiezingen 30% onder hun top van juni. En 60% van alle Amerikaanse aandelen had al een correctie van minstens 20% achter de rug. Onder de oppervlakte is de schoonmaak dus al vergevorderd.
De economie vertelt een ander verhaal
In oktober kwamen er 165.000 banen bij, terwijl economen op 70.000 rekenden. De werkloosheid daalde naar 4,1% en de loongroei koelde af. De winst per aandeel van de S&P 500 groeide in het derde kwartaal met ruim 31%. De grote cloudbedrijven willen volgend jaar nog altijd zo’n 1,6 biljoen dollar investeren. Die plannen volgen winst en concurrentie, niet de verkiezingskalender.
Ook de rente helpt. De Fed onder Kevin Warsh blijft streng, maar de markten doen nu een deel van het werk. Een maand geleden rekenden beleggers nog op drie à vier renteverhogingen tot eind 2027, nu op minder dan twee. De olieprijs daalde in drie dagen bijna een vijfde. Zo werkt het vaak: onrust op de beurs zorgt voor een lagere rente, en een lagere rente legt tegenwoordig weer een bodem onder de beurs.
Angst als kans voor de eindejaarsrally
De fundamenten zijn beter dan de stemming. De waardering is lager, de winsten groeien hard en de rem van de centrale bank wordt lichter. Na de vier vorige dagdalingen van meer dan 6% in de Nasdaq in de afgelopen vijftien jaar steeg de index binnen drie maanden telkens meer dan 25%. Een correctie op de beurs is dus iets anders dan een kentering in de economie.
Ook de statistiek staat aan onze kant. Deze eeuw begint de eindejaarsrally meestal ruim voor de kerstperiode. In de zes maanden na tussentijdse verkiezingen stegen grote Amerikaanse aandelen gemiddeld zo’n 15%. Het derde jaar van een presidentstermijn is vaak het sterkste beursjaar. Daarom is de kans groot dat na de koersval van donderdag op vrijdag de eindejaarsrally is begonnen. Wie in de angst van vandaag een instapmoment ziet, staat waarschijnlijk aan de goede kant.
Meer columns van Han Dieperink
