Prof. Mr. Pim Rank: Doorbetaling van gelden door een tussenpersoon - betaaldienst of niet?

30 oktober 2026

Tot dusverre wordt in de Nederlandse toezichtpraktijk aangenomen dat een tussenpersoon die beroeps- of bedrijfs matig gelden van gebruikers ontvangt voor en doorbetaalt aan een achterliggende dienstverlener, een betaaldienst verleent in de zin van PSD2, meer in het bijzonder een overmaking, en daarvoor een vergunning als betaaldienstverlener nodig heeft. Dit speelt bijvoorbeeld bij facturering door een online platform van door een derde geleverde producten of afrekening via de telefoonrekening van door een derde verrichte diensten in de sfeer van enter tainment. Het is de vraag of deze benadering nog houdbaar is na de prejudiciële beslissing van het Hof van Justitie van de EU van 16 juli 2026 inzake Betaal Garant Nederland/DNB.

Betaal Garant biedt particuliere huizen kopers het product zekerheidsstelling aan. Op grond van een overeenkomst tussen Betaal Garant, de cliënt en de aannemer betaalt de client een deel van de aanneem som op de betaalrekening van een aan Betaal Garant gelieerde stichting. Als de aannemingsovereenkomst tot tevreden heid van de aannemer en de cliënt is afgewikkeld, wordt het bedrag van de zekerheidsstelling aan de aannemer uitbetaald. In lijn met de bestaande praktijk, stelt de toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), zich op het standpunt dat de ontvangst van geldmiddelen van de cliënt op de rekening van de stichting en het doorzetten van deze geldmiddelen van deze rekening naar die van de aannemer moet worden gezien als één betalings transactie, uitgevoerd door Betaal Garant. Volgens DNB verleent Betaal Garant hiermee een betaaldienst, meer in het bijzonder een overmaking, en zou Betaal Garant hiervoor over een PSD-vergunning moeten beschikken. Betaal Garant is het daar niet mee eens en betrekt DNB in rechte. 

In hoger beroep verzoekt het College van beroep voor het bedrijfsleven het Hof van Justitie om zich bij wijze van prejudiciële beslissing uit te laten over de vraag of het bij wijze van zekerheidsstelling ontvangen en vervolgens vrijgeven van een aanneem som een betaaldienst en meer in het bijzonder een overmaking vormt als bedoeld in PSD2. Naar aanleiding hiervan oordeelt het Hof dat een dienst waarbij een entiteit als tussenpersoon geldmiddelen ontvangt en doorbetaalt, geen betaaldienst en meer in het bijzonder geen overmaking vormt wanneer die entiteit, in het kader van een overeenkomst met een client en een aannemer, de geldmiddelen van de client ontvangt op de betaalrekening van een aan haar gelieerde stichting en zij deze geldmiddelen vervolgens, met toestemming van de client, vanaf die betaalrekening overmaakt aan de aannemer. Van een overmaking is volgens het Hof geen sprake omdat er niet wordt betaald op en van een rekening van de cliënt bij de tussenpersoon, maar op en van een rekening van de tussen persoon bij de eigen betaaldienstverlener.

Uit de uitspraak blijkt dat een tussen persoon die beroeps- of bedrijfsmatig gelden van cliënten ontvangt voor en doorbetaalt aan een achterliggende dienstverlener, niet per definitie een betaaldienst in de zin van PSD2 verleent. Onduidelijk is echter of de uitspraak ook geldt voor het anders dan bij wijze van zekerheidsstelling ontvangen en doorbetalen van gelden en of van een overmaking alleen sprake kan zijn als de tussenpersoon zelf betaalrekeningen aanbiedt. Wellicht dat dit nog kan worden verduidelijkt via PSD3/PSR.

 
Lees de volledige column in Financial Investigator magazine