Janus Henderson: Elektrificatie maakt koper, uranium en lithium steeds strategischer

29 oktober 2026

De wereld heeft steeds meer grondstoffen nodig voor elektriciteitsnetten, batterijen en datacenters. Tegelijk wordt het moeilijker om nieuwe mijnen te ontwikkelen.

Volgens Tal Lomnitzer van Janus Henderson vergroot die combinatie het strategische belang van koper, uranium en lithium en biedt zij kansen voor selectieve beleggers.

Een veranderende grondstoffenmarkt

Bij de energietransitie gaat de aandacht vaak uit naar de technologie: elektrische auto’s, batterijopslag, datacenters, elektriciteitsnetten en energiebronnen met een lage CO₂-uitstoot. Minder aandacht krijgt de vraag waar de grondstoffen vandaan moeten komen die daarvoor nodig zijn, zoals lithium, nikkel, kobalt, koper en uranium.

De vraag naar belangrijke kritieke mineralen is de afgelopen jaren met bijna 10% per jaar gestegen, schat het Internationaal Energieagentschap (IEA). Toepassingen in de energiesector waren in 2025 verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van die groei.

Tegelijk duren vergunningstrajecten voor mijnen langer, lopen projectkosten op en wordt het steeds moeilijker om nieuwe productie op gang te brengen. Schaarste aan grondstoffen wordt daardoor een belangrijker aandachtspunt voor beleggers.

Ook overheden besteden meer aandacht aan de zekerheid van hun grondstoffenvoorziening. Geopolitieke spanningen en de terugtrekkende globalisering spelen daarbij een rol. Landen willen niet alleen betrouwbare energiesystemen, maar ook veerkrachtige aanvoerketens voor de grondstoffen die daarvoor nodig zijn. Volgens Lomnitzer biedt die ontwikkeling kansen in geselecteerde grondstoffen.

Koper: schaarste keert terug

Koper laat goed zien hoe de verhouding tussen vraag en aanbod verandert. Onderzoek van de Amerikaanse investeringsbank Jefferies gebruikt daarvoor een bijzondere maatstaf: het aantal uren dat wereldwijd gemiddeld moet worden gewerkt om een ton koper te kunnen kopen.

Aan de aanbodkant speelde een nieuwe productietechniek lange tijd een belangrijke rol. De commercialisering van solvent extraction-electrowinning (SX-EW) maakte eind jaren zestig aanzienlijke nieuwe kopervoorraden winbaar en stimuleerde decennialang de productiegroei. Inmiddels lijkt die groei af te vlakken. De techniek is goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde koperproductie.

De vraag ontwikkelt zich juist in de andere richting. Sinds 2011 is het wereldwijde koperverbruik volgens het onderzoek sneller gegroeid dan de reële wereldeconomie. Voor economische activiteit is dus relatief meer koper nodig.

Vooral de uitbreiding van elektriciteitsnetten en hernieuwbare energie, de opkomst van elektrische auto’s en de bouw van datacenters dragen daaraan bij. In het scenario van het IEA dat uitgaat van bestaand en aangekondigd beleid, neemt de wereldwijde kopervraag tot 2040 met ongeveer zeven miljoen ton toe.

Jarenlang groeide het koperaanbod voldoende om de stijgende vraag bij te houden. Die balans staat volgens Lomnitzer nu onder druk. Het IEA schat dat bestaande en aangekondigde mijnbouwprojecten in 2035 ongeveer 25% minder primair koper kunnen leveren dan nodig is. Daarbij is rekening gehouden met recycling en verliezen tijdens de raffinage.

Grondstoffenprijzen zijn moeilijk te voorspellen, maar Lomnitzer verwacht dat koper op langere termijn waardevoller wordt naarmate de elektrificatie voortschrijdt en beperkingen aan de aanbodkant zichtbaarder worden.

Uranium: aanbod blijft kwetsbaar door conflict Midden-Oosten

Ook de uraniummarkt laat zien hoe verstoringen aan de aanbodkant de vooruitzichten voor een grondstof kunnen beïnvloeden. Kazatomprom, een van de grootste uraniumproducenten ter wereld, meldde onlangs verdere vertraging bij een project voor de productie van zwavelzuur. De ingebruikname kan daardoor verschuiven van begin 2027 naar 2028.

Dat lijkt een probleem van één bedrijf, maar heeft bredere gevolgen. Zwavelzuur is een belangrijke grondstof voor de winning van uranium waarbij het erts ondergronds wordt opgelost. Beperkingen in de zwavelaanvoer als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten hebben al voor problemen gezorgd in delen van de uraniumindustrie. Vertraging bij nieuwe zwavelzuurcapaciteit kan de mogelijkheden van Kazatomprom beperken om de productie te verhogen, terwijl de markt al krap is.

De uraniumwinning is bovendien sterk geconcentreerd. Kazachstan was in 2024 goed voor 38% van de wereldwijde mijnproductie. Samen met Canada en Namibië kwam het aandeel uit op meer dan 72%. Met Oezbekistan, Australië en Rusland erbij waren zes landen verantwoordelijk voor bijna 93% van de productie.

Tegelijk groeit de belangstelling voor kernenergie. Overheden zoeken betrouwbare elektriciteitsbronnen met een lage CO₂-uitstoot om hun verder elektrificerende economieën van stroom te voorzien. Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap waren op 20 september 2026 wereldwijd 417 kernreactoren in bedrijf. Nog eens 78 reactoren, met een gezamenlijke capaciteit van 81,3 gigawatt, waren in aanbouw.

Volgens Lomnitzer blijft de combinatie van stijgende vraag en beperkt aanbod de vooruitzichten voor de sector ondersteunen.

Lithium: kijk verder dan de korte termijn

De lithiummarkt is aanzienlijk beweeglijker geweest. Tussen eind 2022 en begin 2024 daalden de prijzen op de spotmarkt met maximaal 85%. De aandelenkoersen van veel producenten gingen eveneens fors omlaag.

Toch kan het sentiment op korte termijn volgens Lomnitzer het zicht op de vooruitzichten voor de langere termijn vertroebelen. De vraag naar lithium hangt nauw samen met batterijopslag en de elektrificatie van vervoer. Zonne-energie, opslag op het elektriciteitsnet en de groei van het aantal elektrische auto’s ondersteunen de vraag.

In 2026 keerde de markt opnieuw: de lithiumprijs verdubbelde vanaf eerdere cyclische dieptepunten, dankzij de vraag naar batterijopslag en afnemende voorraden. De vraag naar batterijen komt bovendien uit steeds meer hoeken. Elektrische auto’s zijn niet langer de enige groeimotor. Ook batterijsystemen die elektriciteit op het stroomnet opslaan, worden een belangrijke bron van extra vraag. Dat hangt samen met het groeiende aandeel hernieuwbare energie en een meer verspreide elektriciteitsopwekking.

Grondstoffen worden strategische activa

Koper, uranium en lithium hebben meer gemeen dan hun rol in de energietransitie: hun strategische belang neemt toe. Dat komt niet alleen door de groeiende vraag, maar ook door de manier waarop de aanvoerketens zijn ingericht.

China heeft een leidende positie bij de verwerking en raffinage van kritieke mineralen voor de energietransitie en was in 2025 goed voor ongeveer 70% van de productie. Australië, Chili en de Democratische Republiek Congo waren samen verantwoordelijk voor meer dan driekwart van de groei van het aanbod van geraffineerde materialen tussen 2023 en 2025.

De wereld bouwt meer elektriciteitsinfrastructuur, wekt meer hernieuwbare energie op en breidt de batterijcapaciteit uit. Tegelijk neemt de vraag naar stroom toe door onder meer kunstmatige intelligentie en datacenters. Voor al die ontwikkelingen zijn grondstoffen nodig, terwijl het steeds lastiger wordt om het aanbod te laten meegroeien.

Dat betekent volgens Lomnitzer niet dat elke grondstof of iedere producent in gelijke mate profiteert. De sector blijft cyclisch en selectie is essentieel. Kosten, operationele prestaties, geopolitieke risico’s en de manier waarop bedrijven hun kapitaal inzetten, bepalen mede welke ondernemingen succesvol zijn.

Kansen in kritieke grondstoffen

De energietransitie wordt vaak beschreven als een technologisch verhaal. Volgens Lomnitzer is zij minstens zo sterk een grondstoffenverhaal. Koper, uranium en lithium laten ieder op hun eigen manier zien hoe groeiende elektrificatie kan botsen met beperkingen aan de aanbodkant.

Naarmate overheden, bedrijven en consumenten streven naar meer elektrificatie en een veiligere energievoorziening, zullen ondernemingen die deze grondstoffen betrouwbaar kunnen vinden, ontwikkelen en produceren volgens Lomnitzer een grotere rol spelen in de wereldeconomie.