Biodiversiteit als risico én beleggingskans (ronde tafel ‘Beyond Net Zero’ – deel 1)

19 oktober 2026

In deel 1 van het rondetafelgesprek ‘Beyond Net Zero’ bespreken de experts waarom natuurverlies niet alleen een financieel risico vormt voor beleggers, maar ook kansen biedt. Hoe kunnen pensioenfondsen bijdragen aan het behoud en herstel van biodiversiteit en tegelijkertijd aantrekkelijke rendementen realiseren?

Door Hans Amesz  

Waarom is biodiversiteit een relevant thema voor beleggers?

Marjolein Meulensteen: ‘Ongeveer 70% van onze economie is sterk afhankelijk van ecosysteemdiensten, dus biodiversiteits verlies is, net als klimaatverandering, een systeemrisico. Het is eigenlijk vanzelf sprekend dat biodiversiteit belangrijk is.’

Karel Nierop: ‘Naarmate overheden, bedrijven en beleggers deze systeemrisico’s steeds meer internaliseren, groeit het besef dat biodiversiteitsverlies een aanzienlijke impact heeft op de bedrijfsvoering, projecten en de portefeuille. Dit creëert ook kansen om te investeren in aangepaste en nieuwe waardeketens.

Robert Klijn: ‘De N:P-ratio – de verhouding tussen stikstof en fosfaat in het kustwater – is momenteel 375:1, terwijl de biologisch optimale waarde 16:1 is. Dat maakt het systeem structureel kwetsbaar. Een deel van dat stikstof komt via de Rijn vanuit het buitenland, maar Nederland heeft ook een significant eigen bijdrage. We proberen nu iets op te lossen dat al decennia geleden is misgegaan. De vraag is hoe de financiële gemeenschap daarbij kan helpen.’

Maria Velkova: ‘Ik ben hier om het perspectief van de zogenoemde blauwe economie te belichten. Meer dan twee derde van ons aardoppervlak is bedekt met water en we halen meer dan 50% van onze zuurstof uit de oceanen. Waar we ook zelden bij stilstaan, is dat drie miljard mensen vis en zeevruchten als hun primaire bron van eiwit hebben. Dat is, om het in perspectief te plaatsen, meer dan varkensvlees en rundvlees samen. Tegelijkertijd zijn de investeringen in oceanen en SDG 14 het meest ondergefinancierd. Dat betekent een kans voor investeerders.’

Nicholas Moss: ‘Biodiversiteit en eco systeem diensten vormen de basis van onze economie. Dit geldt met name voor natuurlijke hulpbronnen zoals landbouw grond, bosgrond en andere vormen van natuurlijk kapitaal, waarvan de producti viteit op de lange termijn afhankelijk is van gezonde ecosystemen. Tegelijkertijd blijft de wereldwijde vraag naar voedsel, vezels en hout groeien. Wij zijn van mening dat beleggers zich moeten richten op die sectoren waar zij rechtstreeks kunnen beleggen in biodiversiteit en ecosysteem diensten en tegelijkertijd kunnen profiteren van sterke structurele vraagfactoren. Door te investeren in duurzaamheid, veerkracht en productiviteit van deze assets kunnen beleggers aanzienlijke waarde creëren voor zowel de natuur als hun portefeuilles. Naar onze mening is dit een van de weinige sectoren waarin beleggers aantrekkelijke langetermijnrendementen kunnen combi neren met het behoud en de verbetering van de natuurlijke systemen die ten grondslag liggen aan de economische activiteit.’

Tim Balemans: ‘Onze klanten, grote Nederlandse pensioenfondsen, hechten veel waarde aan het behoud van biodiversiteit. Juist omdat pensioenfondsen decennialange verplichtingen hebben, is het belangrijk om verder te kijken dan de waan van de dag en aandacht te besteden aan ontwikkelingen die op langere termijn materiële gevolgen kunnen hebben voor economie, bedrijven en beleggingsportefeuilles. Biodiversiteit is zo’n thema. Tegelijkertijd zien we de gevolgen van natuurverlies en klimaat verandering niet alleen in de toekomst, maar ook vandaag al om ons heen. De hittegolven en droogteperiodes van deze zomer laten zien dat economie en maat schappij afhankelijk zijn van gezonde ecosystemen.

Wat betekent biodiversiteit voor jullie?

David Hawkins: ‘Voor ons gaat het vooral om de integriteit van het ecosysteem op de plekken waar we investeren. Dat houdt in dat je tijdens de due diligence-fase al onderzoekt wat het betreffende project gaat betekenen voor het landgebruik, het water, de leefomgeving en de lokale gemeen schappen. Voelen we ons comfortabel om ons daar te engageren?’

Nierop: ‘Veel mensen zien de natuur en biodiversiteit als een decor. Maar niets is minder waar: wij mensen zijn onderdeel van die natuur en vormen samen met talloze andere soorten één groot ecosysteem. Dat dit besef bij veel mensen ontbreekt, is misschien wel de diepere oorzaak van de biodiversiteitscrisis waarin de wereld verkeert.’
 

Ongeveer 70% van onze economie is sterk afhankelijk van ecosysteem diensten, dus biodiversiteits verlies is, net als klimaatverandering, een systeemrisico.

 
Meulensteen: ‘In een ecosysteem is alles met elkaar verbonden. Als je één onderdeel wegneemt, kan het uit elkaar vallen. We proberen, zeker als investeerders, de bio diversiteit te meten aan de hand van één maatstaf, en dat geeft nooit een volledig beeld. Toch is het belangrijk om zo goed mogelijk inzicht te krijgen in de impact en afhankelijkheden die onze investeringen hebben op biodiversiteit. Gelukkig worden ook investeerders zich hier steeds meer bewust van.’

Moss: ‘Door te investeren in landbouw grond en bosgrond, investeren we in natuurlijke rijkdommen: water, bodem, lucht, bomen, gewassen. Deze zaken zijn volledig afhankelijk van de biodiversiteit en de ecosystemen eromheen, en beïnvloeden op de een of andere manier de performance van de assets. Biodiversiteit heeft dus daadwerkelijke gevolgen op sociaal en economisch vlak.’ 

In hoeverre beschouwen jullie biodiversiteit vooral als een financieel risico dat moet worden beperkt, of juist als een kwestie waarbij beleggers actief moeten streven naar het creëren van positieve impact?

Balemans: ‘We beoordelen zowel de impact van bedrijven op natuurlijk kapitaal als hun afhankelijkheid van ecosysteemdiensten. Dit stelt ons in staat om van een conceptuele en algemene analyse over te stappen naar een analyse op portfolioniveau, zodat we deze systeemrisico’s kunnen identificeren en analyseren. Daarnaast kunnen we dit bijvoorbeeld gebruiken om bedrijven te vragen zowel hun landgebruiksvoetafdruk als hun afhankelijkheid van ecosysteem diensten in kaart te brengen, zodat we met deze bedrijven in gesprek kunnen gaan en kunnen proberen deze risico’s te beperken in onze portefeuilles. Wat de kansen betreft: we hebben vorig jaar voor twee pensioen fondsen biodiversiteit als impactthema geïntroduceerd, en dit is de eerste stap om de mogelijkheden te zien die er binnen het biodiversiteitsthema liggen.’
 

We proberen nu iets op te lossen dat al decennia geleden is misgegaan. De vraag is hoe de financiële gemeenschap daarbij kan helpen.

 
Adrien Cambonie: ‘Risicobeperking is voor beleggers het dringende en voor de hand liggende uitgangspunt, omdat fysieke risico’s zoals waterschaarste en reputatie risico’s tegenwoordig van wezenlijk belang zijn. In de mitigatiehiërarchie wordt natuurpositieve financiering echter gedefinieerd als een combinatie van zowel risicobeperking als positieve impact. Het tegengaan en het omkeren van het verlies aan biodiversiteit vullen elkaar aan, en zowel de risico’s als de positieve effecten zijn nodig om de natuurcrisis waarmee we worden geconfronteerd op te lossen. Voor ons ligt de aanpak van het biodiversiteits risico vooral op operationeel vlak (grond stoffen, waterverbruik, afvalproductie, toeleveringsketen), terwijl de positieve impact voornamelijk voortkomt uit de verkochte producten en diensten.’ 

Kunnen jullie voorbeelden noemen van bedrijven die risico’s op het gebied van biodiversiteit heel goed aanpakken, of die oplossingen bieden voor het verlies aan biodiversiteit?

Klijn: ‘In Ghana bestaat een door een Nederlander opgericht bedrijf dat zo’n 11.000 ton menselijke ontlasting en organisch markt- en huishoudelijk afval gebruikt en daar 864.000 kilogram organische mest en 685 megawatt elektriciteit van maakt. Er gaat niets weg van die plek. Het is zoals de Chinezen het vierduizend jaar lang deden. Mensen hadden hun eigen stukje land en gebruikten alles. Er is dus geen externe meststof nodig, alles is gewoon regeneratief.’

Nierop: ‘We hebben veel voorbeelden van private investeringen, maar in ons beurs genoteerde beleggingsuniversum zit een Japans bedrijf met een positieve biodiversiteitsvoetafdruk dat al meer dan 70.000 duurzame, energieneutrale woningen heeft gebouwd. Rondom de wooncomplexen of individuele huizen worden inheemse boomsoorten geplant, waardoor lokale ecosystemen worden ondersteund. De activiteiten van dit bedrijf behouden en vergroten op die manier daadwerkelijk de biodiversiteit.

Cambonie: ‘Ik wil het graag hebben over een Portugese producent van kurkeiken. Het mooie van kurkeiken is dat je de boom niet hoeft te kappen om de schors te oogsten. De bossen met kurkeiken worden Montados genoemd en worden aangemerkt als hotspots voor biodiversiteit. Het bedrijf dat deze grond al generatieslang bezit, beheert dus een asset dat een hotspot voor biodiversiteit is. Bovendien kunnen ze dit materiaal oogsten, dat niet alleen licht en duurzaam is, maar ook een natuurlijke barrière vormt tegen brand, en gebruikt kan worden voor isolatie. Van het materiaal worden ook sneakers, meubels, zoals stoelen en krukken, en dat soort zaken gemaakt. Verder verstrekt het bedrijf toonaangevende informatie in zijn duurzaamheidsverslag. Ze hebben zelfs de waarde gemeten van de ecosysteemdiensten die ze ondersteunen door deze bossen te beheren.’ 

Moss: ‘We investeren in de Verenigde Staten in de markt voor mitigatiebanken, die in wezen een actieve markt voor biodiversiteit is. Volgens sommige schattingen bedraagt deze meer dan tien miljard dollar per jaar. Projecten in deze sector hebben betrekking op het herstel van leefgebieden, beken en wetlands. Het is een gereguleerde compliance-markt die niet zo erg bekend is, maar al sinds de jaren tachtig bestaat. In de afgelopen twintig tot dertig jaar is er een markt voor derde partijen ontstaan, waardoor je, als je in een bepaald gebied actief bent bij het herstel van een ecosysteem, compensatie certificaten kunt verkopen aan bedrijven die hun uitstoot moeten compenseren. Vanuit zakelijk en financieel oogpunt kan het, met de juiste projecten, ook heel interessant zijn.’

Velkova: ‘Er is een bedrijf dat beschikt over de eerste grootschalige productiefabriek in China om de Aziatische markt – de grootste markt voor visproducten – te bedienen. Ze produceren alternatieve protëine die is getest. We weten dat het niet alleen een vervangingsmiddel voor vismeel is, maar ook andere functionele voordelen biedt. De technologie is er dus. In Noorwegen is een beursgenoteerd bedrijf dat werkt aan kankerbehandeling en dat gebruik maakt van visresten en gelieerd is aan een grotere visproductielocatie. Verder hebben we ook een aantal aquacultuurbedrijven, bijvoorbeeld mosselkwekerijen in Portugal, waarvan we weten dat ze een positief effect op het milieu kunnen hebben.
 

Lees het verslag in het digitale magazine