Bob Homan: AI en het Dunning-Krugereffect
Door Bob Homan, Hoofd ING Investment Office
Ik las laatst over het Dunning-Krugereffect en herkende het direct. Dit effect houdt in dat mensen met beperkte kennis de complexiteit van het werk van experts onderschatten. Ik betrap me er zelf soms op, en misschien herkent u het ook.
Als je dit effect koppelt aan het gebruik van AI, kun je je voorstellen wat er gebeurt. De werkelijkheid wordt te simpel voorgesteld en taken, mensen of hele afdelingen worden vervangen door AI. Voor de goede orde: ik ben zeker niet tegen het gebruik van AI, maar als je in de positie bent om dergelijke keuzes te maken, wees je dan bewust van het Dunning-Krugereffect. Wanneer een taak door AI wordt overgenomen en deze taak blijkt toch ingewikkelder dan gedacht, zal de kwaliteit van de taak en het afgeleide product of dienst minder worden. Als dit op grotere schaal gebeurt, wat niet ondenkbaar is, krijg je het tegenovergestelde effect van wat we ons leven lang gewend zijn: de kwaliteit neemt af in plaats van toe.
Even een korte economie les tussendoor: dit is een trendbreuk met het idee dat prijsinflatie altijd wat overschat wordt, omdat geen of onvoldoende rekening wordt gehouden met kwaliteitsverbeteringen. Denk bijvoorbeeld aan een laptop, die ieder jaar sneller wordt en meer capaciteit krijgt maar niet veel duurder wordt. Als inflatie wordt overschat, wordt economische groei automatisch onderschat. Als het door AI gemaakte product van lagere kwaliteit is, wordt inflatie juist onderschat: je krijgt minder waar voor je geld. In dat geval wordt economische groei overschat.
Op microniveau geldt iets soortgelijks. Wanneer bedrijven AI ongedisciplineerd inzetten en de geleverde kwaliteit minder wordt, zal hun winst ook minder worden. Afnemers ervaren de kwaliteitsvermindering en willen minder betalen, of ze stappen over naar de concurrent. Als belegger kun je zowel het macro-effect als het micro-effect meenemen in je afwegingen. Het micro-effect lijkt me vooralsnog het meest toepasbaar. Beleggers en analisten kunnen een oordeel vellen hoe effectief AI wordt ingezet. Bedrijven waar managers aan het Dunning-Krugereffect lijden, kun je links laten liggen.
