Mariska Douwens: Meer reuring op de werkvloer

27 mei 2026

‘De financiële wereld is het hélemaal voor mij. Het werk is divers en alles is permanent in beweging. In onze beslismodellen hebben we te maken met veel verschillende factoren, waaronder de economie en de politiek. Na mijn studie Bedrijfseconomie bezorgde een gespecialiseerd uitzendbureau me een functie bij NIBC als beleggingsanalist. Ik werkte er slechts een jaar, maar heb zeer goede herinneringen aan het team. Die mensen waren authentiek en recht voor zijn raap. Geweldige sparringpartners.

Bij NIBC kreeg ik vanaf het begin veel vrijheid om de verantwoordelijkheid voor ‘mijn eigen bedrijven’ in te vullen. De werkdruk was hoog door de alsmaar binnenkomende cijfers en de snelheid waarmee wij moesten reageren. Maar na de spanning kwam steeds de gezelligheid terug en evalueerden we hoe de zaken waren uitgepakt. Toen NIBC stopte met beleggingsonderzoek, vond ik bij Fortis Bank een vergelijkbare functie.

Tijdens mijn Fortis-jaren brak de financiële crisis uit en ben ik teruggegaan naar de universiteit om te promoveren. Sindsdien heb ik bij diverse bedrijven in het vermogensbeheer gewerkt tot ik vorig jaar bij Finance Ideas als Senior Adviseur Duurzaam Beleggen kon beginnen. Bij duurzaam beleggen ligt echt mijn passie.

Pensioenfondsen maar ook veel verzekeraars willen tegenwoordig via duurzame beleggingen een verschil kunnen maken. Dat zie ik als een van de grootste ontwikkelingen van de afgelopen jaren in onze sector. Voor pensioenfondsen komt daar de overgang naar het nieuwe stelsel nog bij.

Ook bij duurzaam beleggen blijft de risico-rendementsverhouding belangrijk, maar de impact op de leefomgeving, maatschappelijke verantwoordelijkheid en goede governance tellen zwaar mee. Dat zijn minder grijpbare zaken en het is best lastig geweest om daar handen en voeten aan te geven. Wet- en regelgeving geeft hierbij kaders, zorgt voor hygiëne en moet voorkomen dat duurzaamheid als concept door praktijken als greenwashing onderuitgehaald wordt. Maar er blijft ruimte voor interpretatie en causaliteit is lastig aantoonbaar.

Let wel, wat voor de ene partij een optimale oplossing is, is voor een andere partij niet automatisch passend. Context, profiel, identiteit en daarmee samenhangende voorkeuren zijn allesbepalend. Tegelijkertijd zijn we langetermijnbeleggers, maar moeten we wel jaarlijks onze performance rapporteren. Uitlegbaarheid is cruciaal en de kunst is om in te schatten of bijsturing nodig is of niet. Dat vraagt om veel invalshoeken en afwegingen en daar helpen we als adviseur onze klanten bij.
 

Reageer niet vanuit reflex, maar vanuit reflectie: verken welke scenario’s je kunt verwachten en wat je handelingsopties zijn.

 
Duurzaamheid en de vraag hoe we door kapitaal de wereld op een positieve manier kunnen beïnvloeden zijn dagelijkse thema’s in mijn werk. Ik ga op zoek naar opties, rekening houdend met de ESG-kaders en overtuigingen van de klant, deelnemersvoorkeuren, risicohouding enzovoort. Die randvoorwaarden geven houvast en dwingen je goed na te denken over wat er kan, maar het is ook belangrijk deze te blijven toetsen.

Een ander relevant thema zijn momenteel de politieke ontwikkelingen in de VS. Wat doen die met de robuustheid van portefeuilles gegeven de situatie dat er veel beleggingen in Amerikaanse bedrijven zijn en we daarnaast voor onze data, technologie en IT-infrastructuur zo sterk varen op Amerikaanse partijen? Wat gaat de meer isolationistische koers die de VS volgens het breed gedragen Project 2025 wil gaan varen, betekenen voor onze duurzaamheidsdoelstellingen en beleggingen? De ideeën hierover komen niet alleen van Trump, maar zijn diepgeworteld in de Amerikaanse cultuur.

We hebben natuurlijk wel meer grote ontwikkelingen doorgemaakt die intense verstoringen van de financiële markten met zich meebrachten. Denk aan de internetcrisis, de aanslagen van 11 september 2001, Covid. Het blijft steeds zaak om niet vanuit reflex te reageren, maar vanuit reflectie: verken welke scenario’s je kunt verwachten en wat dan je handelingsopties zijn.

Amerikaanse bedrijven zijn vaak terughoudend bij het rapporteren over duurzaamheid, bang als ze zijn dat de Amerikaanse beurswaakhond tegen ze zal optreden en ze zal aansporen zich vooral te richten op zichtbaar financieel materiële zaken. Dat maakt onze pensioenportefeuilles kwetsbaarder. Moeten we niet op zoek naar alternatieven? En zo ja, wat zou dan het juiste moment zijn voor een overstap? Zoals bekend hebben sommige pensioenfondsen, omdat ze onvoldoende alignment zagen met de Nederlandse normen voor duurzaamheid, bepaalde asset managers inmiddels de deur gewezen.

Een goed startpunt voor het nemen van de juiste beslissingen is een divers samengesteld team dat vanuit verschillende invalshoeken naar vraagstukken kijkt en discussie niet schuwt. Daarmee verklein je de kans op blinde vlekken en vergroot je de kans op draagvlak. Diversiteit en inclusie gaan over veel meer dan alleen gender. Ook langs de assen van onder andere achtergrond, leeftijd en inkomenssituatie kun je diversiteit en inclusie tot stand brengen.

Discussies kunnen in zo’n diverse setting complex worden. Zeker! Daarom is de voorzittersrol cruciaal. De voorzitter moet een goede procesbewaker zijn die de groepsdynamiek snapt, overzicht houdt, intervenieert wanneer nodig, spiegelt, standpunten samenvat en durft af te ronden. En soms vaststelt dat het verstandiger is een besluit door te schuiven naar een volgende bijeenkomst.

De optimale oplossing voor een vraagstuk bestaat niet. Dat is een belangrijk inzicht dat ik in mijn werk heb opgedaan. De context en identiteit van de betrokken partij zijn altijd cruciaal voor de vraag of oplossingen wel of niet passend zijn. En de omgeving blijft bewegen. Wat vandaag een goede oplossing is, kan morgen achterhaald zijn. Gedegen studie is evenmin een garantie. Je kunt niet voor altijd weten hoe iets in elkaar zit. Beleggingsadvies blijft mensenwerk. Klanten moeten erop kunnen vertrouwen dat, als zaken op een later moment worden bijgestuurd, dit niet erg hoeft te zijn. Bedrijven mogen zichzelf dat leervermogen gunnen.
 

Ik mis de reuring van het vroegere kantoor, waar non-verbale communicatie boekdelen sprak over hoe iemand eraan toe was.

 
Voor mij zijn de crisismomenten die ik op de financiële markten heb meegemaakt de belangrijkste momenten in mijn loopbaan geweest, omdat ze zo leerzaam zijn. Ze dwingen tot omdenken. Over een nieuw ontstaan wereldbeeld en hoe je daarop kunt reageren. De uitbraak van Covid is een goed voorbeeld. Dat moment vroeg om rust en ruimte voor heroriëntatie. Maar rust en ruimte waren er op dat moment helemaal niet. Van de ene dag op de andere moest ik – en vele anderen met mij – gaan multitasken en alles op één plek voor elkaar krijgen: werken, de kinderen onderwijzen, sporten, leven.

Verschillende rollen tegelijk vervullen is in mijn werkleven altijd mijn grote uitdaging. Soms denk ik als adviseur sterk inhoudelijk mee, soms ben ik meer op afstand, luisterend. Of moet ik over zaken communiceren die gevoelig liggen en weerstand gaan opleveren. Of ben ik bezig met pensioeneducatie om mensen verder te brengen in hun ontwikkeling. Bij alles moet ik authentiek blijven en goed weten waar ik mee bezig ben. Als je niet waarachtig bent, zien anderen dat.

In de financiële wereld hebben we te maken met allerlei stakeholders, partijen en belangen. Goed samenwerken aan grote projecten kan daardoor een uitdaging zijn. Soms lijkt een proces harmonieus, tot er besluiten moeten vallen. Dan blijkt dat niet duidelijk is wie verantwoordelijk is en wie eigenaar is van een besluit. Soms betrekken we externe experts, maar raakt hun input op weg naar alweer een besluit tussen wal en schip. Samenwerken maakt mijn werk nóg veelzijdiger, maar ook complexer. Privé is het moederschap mijn grootste uitdaging geweest, omdat ik ineens nog meer te managen kreeg. De zoektocht samen met mijn partner naar een nieuwe balans in ons leven slaagde, maar kostte veel energie.
 

De optimale oplossing voor een vraagstuk bestaat niet. De context en identiteit van de betrokken partij zijn cruciaal voor de vraag of oplossingen wel of niet passend zijn.

 
Ik vat het zo samen: uitdagingen doen zich voor bij verstoringen van het normale. Maar dat we periodiek het nieuwe normaal moeten uitvinden, is ook gezond. Het is belangrijk dat we als mensen dan even elkaars mentor willen zijn om de balans te hervinden, blinde vlekken te onderkennen en vast te stellen welke nieuwe weg we met elkaar gaan inslaan. Als je op die momenten kunt terugvallen op processen die je al eerder hebt uitgedacht, dan geeft dat rust en houvast. Regelgeving geeft kaders, maar goede processen zijn ook noodzakelijk.

Ik floreer in mijn werk vooral bij complexe vraagstukken. De puzzelstukjes die logisch bij elkaar horen bij elkaar leggen, daar een goed onderbouwd verhaal bij maken, en mijn vermogen om creatief en associatief te denken op volle kracht inzetten. Yes! Wel moet ik altijd met mensen kunnen sparren die me ook weer uit dat creatieve en associatieve denken terughalen en kunnen helpen trechteren. Zo blijf ik mezelf ook steeds toetsen. Ook in mijn thuissituatie zijn er soms uitdagingen waarbij ik mijn creatieve vermogen hard nodig heb.

Ik werk graag met mensen om mij heen. De Covidperiode heeft meegebracht dat we elkaar nu wel erg vaak alleen vanachter een scherm ontmoeten. Dat kan praktisch zijn, maar ik vind dat we hierin zijn doorgeschoten. Ik mis de ‘reuring’ van het vroegere kantoor waarin non-verbale communicatie boekdelen sprak over hoe iemand eraan toe was. Als je je bezoek ophaalde of even langs iemands bureau liep, merkte je heel snel of er iets speelde.

Misschien was dat persoonlijke en directe intermenselijke contact in tijd gemeten niet altijd even efficiënt. Maar het kan op de lange termijn uiteindelijk toch effectiever blijken. Tijd is namelijk niet hetzelfde als inspanning. Fysiek bij elkaar komen kost tijd, maar hoeft niet als inspanning te voelen én kan energie geven. Véél energie. Vanuit huis werken kost minder tijd maar levert meestal ook minder energie.

Ik denk met plezier terug aan wat ik geleerd heb in de onrust van de dealing rooms. We keken bij elkaar mee, hoorden elkaar hardop denken, zagen elkaar reageren. Het hield ons scherp! In andere vakken kan het anders zijn, maar zeker in het beleggingsvak gun ik het jonge mensen die aan het begin van hun loopbaan staan dat ze kunnen leren van anderen die fysiek dichtbij zijn en niet alleen via een scherm. Ik mis ook gewoon leven in de brouwerij. We kunnen dat best weer meer gaan organiseren. Ik blijf daar optimistisch over!’

 

Mariska Douwens Beleggingsdeskundige Mariska Douwens studeerde Bedrijfseconomie aan de VU en promoveerde in 2012 in Behavioral Finance aan de Erasmus School of Economics. Zij is sinds 2025 Senior Adviseur Duurzaam Beleggen bij Finance Ideas en werkte daarvoor zo’n tien jaar bij MN, laatstelijk als Hoofd Aandelen. Tussentijds werkte Douwens een jaar bij PGGM als Beleggingsstrateeg Credits. Douwens startte haar loopbaan in 2000 als Beleggingsanalist bij NIBC. Aansluitend kwam zij bij Fortis in een vergelijkbare functie, waarvan zij de laatste jaren in New York werkte.

 

Lees het volledige verslag in Financial Investigator magazine