Han Dieperink: De voortijdige begrafenis van de dollar
Door Han Dieperink, geschreven op persoonlijke titel
Vorige week donderdag verschenen de tegenvallende Amerikaanse banencijfers. Nog geen uur later lag er bij Société Générale al een rapport klaar. De boodschap: de dollar heeft zijn beste tijd gehad. De euro steeg meteen 0,7%. En weer klonk het bekende verhaal. De dollar raakt uit de gratie en de wereld stapt er langzaam vanaf. Het is een mooi verhaal. Maar het komt al ruim tien jaar niet uit.
De bezwaren tegen de dollar zijn bekend: de Amerikaanse overheid spaart te weinig, heeft elk jaar een tekort op de handel met het buitenland, de staatsschuld loopt op, en onder Trump neemt het vertrouwen in de rechtsstaat af. Toch is er iets vreemds aan de hand. Diezelfde zwaktes bestaan al tientallen jaren. En juist in die periode werd de dollar steeds sterker. Sinds het dieptepunt in de kredietcrisis is de dollar zo'n 40% gestegen. Tot de piek in 2022 zelfs ruim 55%. Wie de dollar al die jaren verkocht omdat de tekorten hoog waren, verloor daar geld op.
Een sterke economie heeft een sterke munt
De belangrijkste reden voor die kracht is de economie zelf. De Amerikaanse economie groeit al jaren harder dan de Europese. Dat komt vooral doordat Amerikaanse werknemers per uur meer maken. Sinds de kredietcrisis is die productiviteit ongeveer een kwart sneller gestegen dan in de eurozone. En dat verschil wordt sinds 2023 alleen maar groter. Waarom versterkt dat een munt? Meer productiviteit betekent hogere inkomens, hogere prijzen en een hogere rente. Die hogere rente trekt kapitaal aan. En dat kapitaal stuwt de dollar omhoog. De dollar is dus sterk dankzij de Amerikaanse economie, niet ondanks.
Geld gaat naar de plek waar het het meeste oplevert. En dat is al vijftien jaar Amerika. Amerikaanse aandelen deden het sinds 2010 zo'n 180% beter dan de rest van de wereld. Voor een buitenlandse belegger is dat gemiddeld 7% extra per jaar. Die stroom van buitenlands geld naar Amerika is belangrijk. Het is de reden dat de VS ondanks hun tekort nooit in een echte crisis belandden. Het rendement betaalt het tekort, jaar na jaar.
De hele wereld rekent in dollars. Ook veel handel tussen andere landen gaat in dollars. Daardoor moet Amerika de wereld van dollars voorzien. En dat kan alleen als het land meer koopt dan het verkoopt. Zonder Amerikaans tekort komen er te weinig dollars in omloop. Het tekort is dus geen teken van zwakte. Het is nodig om het systeem te laten werken. Wie het tekort tegen de dollar gebruikt, verwart een taak met een gebrek. De Federal Reserve is niet alleen de centrale bank van de VS, maar ook van de wereld.
Geen alternatief in zicht
Centrale banken houden minder dollars aan dan vroeger. Twee decennia geleden was dat ruim 70% van hun reserves. Nu is het zo'n 57%. Maar het bedrag aan dollars is nauwelijks gedaald. Centrale banken hebben er andere valuta en vooral goud naast gelegd. Ze hebben de dollar niet ingeruild. En een echte opvolger is er niet. De Chinese munt is goed voor amper 2%. Je kunt hem niet vrij inwisselen en China houdt het geldverkeer streng in de hand. Goud is een prima reserve, maar je kunt er niet mee betalen. Zolang geen enkele munt de rol van de dollar kan overnemen, blijft die onmisbaar.
De ECB maakt het de dollar makkelijk
En de euro? Die kampt met precies de omgekeerde krachten. De Europese industrie zit al lang in het slop. De export loopt terug. En toch verhoogt de ECB de rente om de inflatie te bestrijden. Opnieuw een klassieke fout van de ECB. Die aanbodgedreven inflatie komt vooral door de dure olie, en olie kan de ECB niet bijdrukken. Een hogere rente lost dat niet op, maar remt wel de groei. Zo verzwakt de euro juist. Daar komt Frankrijk nog bij. Het land heeft inmiddels nog een groter begrotingstekort dan Italië. De sociale uitgaven liggen er boven een derde van de economie. En met de verkiezingen van 2027 in zicht durft geen politicus over bezuinigen te praten. De ECB zou Franse schuld kunnen opkopen. Maar juist dat zou de euro pas echt onder druk zetten.
Het verhaal versus de cijfers
De-dollarisering is vooral een aantrekkelijk verhaal. En verhalen leven lang op de beurs. Beleggers vertellen elkaar al jaren dat de dollar op zijn eind loopt. Door die herhaling gaat het vanzelf als waarheid voelen. We verwarren een mooi verhaal met een voorspelling. En we vinden verval nu eenmaal spannender dan stabiliteit. Wie de cijfers naast het verhaal legt, ziet iets anders. De trend wijst al vijftien jaar omhoog. Het beste voor de dollar moet nog komen.