Han Dieperink: Wanneer de markt kwaliteit vergeet
Han Dieperink: Wanneer de markt kwaliteit vergeet
Door Han Dieperink, geschreven op persoonlijke titel
De beleggingswereld staat op zijn kop. Aandelen van bedrijven die al jaren betrouwbare winsten maken en solide groeien, worden massaal verkocht. Tegelijkertijd stroomt het geld naar bedrijven die nog nooit een euro winst hebben gemaakt.
Deze merkwaardige situatie doet zich nu al ruim een jaar voor en roept belangrijke vragen op over de rationaliteit van financiële markten. Grote technologiebedrijven die jarenlang de favorieten waren van beleggers, presteren nu slechter dan de algemene markt. Dit terwijl hun bedrijfsresultaten nog steeds uitstekend zijn. Ze maken winst, groeien gestaag en hebben sterke marktposities. Maar beleggers kijken er niet meer naar om. In plaats daarvan gaat de aandacht uit naar een bonte verzameling speculatieve investeringen: quantum computing startups die nog in de kinderschoenen staan, drone-fabrikanten zonder duidelijk verdienmodel, zwaar geshorte aandelen, meme-stocks die viral gaan op sociale media, en bedrijven die gebukt gaan onder torenhoge schulden.
Deze ontwikkeling lijkt in strijd met gezond beleggingsverstand. Waarom zou je aandelen verkopen van bedrijven die bewezen hebben succesvol te zijn, om dat geld te steken in ondernemingen waarvan het maar de vraag is of ze ooit winstgevend worden? Het antwoord ligt in de psychologie van de markt en de veranderende samenstelling van het beleggerspubliek.
Na jaren van koersstijgingen zitten veel beleggers op aanzienlijke papieren winsten bij de traditionele groeiaandelen. Het is psychologisch makkelijker om winst te nemen op aandelen die het goed hebben gedaan, dan om verlies te nemen op mislukte investeringen. Dit vrijgekomen kapitaal zoekt een nieuwe bestemming, en in de huidige marktsfeer is dat niet het volgende degelijke groeiaandeel, maar juist het speculatieve alternatief met de belofte van snelle rijkdom.
De groei van het aantal particuliere beleggers speelt hierbij een cruciale rol. Via gebruiksvriendelijke apps en online platforms heeft een nieuwe generatie beleggers de markt betreden. Deze groep, vaak jonger en minder ervaren, hanteert andere criteria dan professionele beleggers. Ze zijn minder geïnteresseerd in fundamentele analyse en kijken meer naar momentum en verhalen. Een spannend narratief over de toekomst weegt voor hen zwaarder dan bewezen prestaties uit het verleden.
De hype rond kunstmatige intelligentie versterkt deze trend. Elk bedrijf dat ook maar zijdelings met AI te maken heeft, kan rekenen op verhoogde belangstelling. Het maakt niet uit of het bedrijf daadwerkelijk over betekenisvolle AI-technologie beschikt of winstgevend is. De associatie met dit populaire thema is vaak voldoende om de koers omhoog te stuwen. Dit fenomeen illustreert hoe narratieven steeds belangrijker worden voor koersbewegingen, ten koste van fundamentele bedrijfsanalyse.
Historisch gezien zijn dit soort periodes van speculatieve excessen niet uitzonderlijk. Financiële markten kennen cycli waarin afwisselend kwaliteit en speculatie de boventoon voeren. De tulpenmanie in de 17de eeuw, de dotcom-bubbel rond 2000, en de huizenbubbel van 2008 zijn bekende voorbeelden van momenten waarop speculatie de overhand kreeg. Telkens eindigden deze periodes met een pijnlijke correctie waarbij speculatieve investeringen het hardst werden geraakt.
De huidige situatie vertoont gelijkenissen met eerdere speculatieve bubbels, maar heeft ook unieke kenmerken. De ongekende geldverruiming van centrale banken in de afgelopen jaren heeft gezorgd voor een overvloed aan kapitaal dat op zoek is naar rendement. Tegelijkertijd heeft de democratisering van de beleggingsmarkt via technologie gezorgd voor een instroom van nieuwe, vaak onervaren beleggers. Deze combinatie creëert een vruchtbare bodem voor speculatieve excessen.
Voor de verstandige langetermijnbelegger biedt de huidige marktsituatie interessante mogelijkheden. Hoogkwalitatieve groeiaandelen zijn relatief goedkoop geworden, niet omdat hun vooruitzichten zijn verslechterd, maar simpelweg omdat ze tijdelijk uit de mode zijn. Dit contrasteert scherp met de hoge waarderingen van verlieslatende speculatieve aandelen. Het klassieke beleggingsadvies om te kopen wanneer anderen verkopen, lijkt hier van toepassing.
De uitdaging is om de verleiding te weerstaan mee te gaan in de speculatieve stroom. Het zien van anderen die snel geld verdienen met risicovolle investeringen kan de eigen beleggingsstrategie onder druk zetten. Maar juist discipline en het vasthouden aan bewezen principes onderscheiden succesvolle beleggers van de massa.
Het is belangrijk te beseffen dat marktsentiment kan omslaan. Wanneer de economie tekenen van zwakte vertoont, de rente stijgt, of geopolitieke spanningen toenemen, zoeken beleggers typisch weer de veiligheid op van kwaliteitsaandelen. Bedrijven met solide balansen, bewezen verdienmodellen en sterke marktposities worden dan weer de favorieten. De speculatieve aandelen die nu zo populair zijn, kunnen in zo'n scenario hard worden afgestraft.
De les uit deze marktsituatie is niet dat fundamentele analyse zijn waarde heeft verloren. Integendeel, juist in tijden van speculatieve excessen wordt het belang van gedegen onderzoek onderstreept. Bedrijven die daadwerkelijk waarde creëren, zullen uiteindelijk worden beloond. De uitdaging is om het geduld op te brengen tot het marktsentiment weer draait.
Voor beleggers die niet van grote risico's houden, blijft de focus op kwaliteit en groei een verstandige strategie. De tijdelijke underperformance van deze aandelen is frustrerend, maar verandert niets aan de onderliggende bedrijfskwaliteit. Sterke bedrijven met goede producten, competent management en solide financiën zullen hun waarde op termijn bewijzen. De kunst is om door de huidige marktruis heen te kijken en vast te houden aan een doordachte strategie.
De geschiedenis leert dat kwaliteit uiteindelijk altijd wint van speculatie. De vraag is niet of, maar wanneer de markt weer tot bezinning komt. Voor geduldige beleggers die bereid zijn tegen de stroom in te zwemmen, kan de huidige situatie achteraf bezien een uitstekende investeringsmogelijkheid blijken te zijn.