13 december 2011
Dexia Asset Management geeft toelichting bij zijn economische en financiële vooruitzichten

De sterke tegenwind die eind 2010 kwam opzetten, heeft de wereldwijde groei duidelijk doen stilvallen. Gelukkig is hij langzaam gaan liggen. Met name de grondstofprijzen in de landbouw zijn gedaald en de olieprijzen zijn gestabiliseerd. Maar de schuldencrisis in de eurozone is nu uitgedijd tot buiten de perifere landen en blijft de financiële markten dooreenschudden. Terwijl het handelsneveneffect beheersbaar lijkt, zou het financiële overloopeffect veel groter kunnen zijn, zeker nu de Europese kernlanden onder steeds grotere druk komen te staan.

Opnieuw een licht ondermaatse groei?

In de Verenigde Staten was de vrees voor een double dip onterecht en raakte de bbp-groei, na een “air bump” tijdens de eerste helft van dit jaar, weer in een stroomversnelling. Anton Brender, Chief Economist bij Dexia Asset Management, geeft tekst en uitleg: “Dit is de zwakste opleving uit de naoorlogse periode. Want ondanks de lage hypothecaire rente kreeg de economie geen hulp van de vastgoedsector, en dat zal nog een tijdje zo blijven. Het overaanbod en de dalende woningprijzen zullen namelijk het herstel van de sector blijven afremmen.” De besparingen bij de gezinnen wogen ook op de consumptie. De indicatoren van de kleinhandel beginnen stilaan wel te verbeteren, doordat de benzineprijs niet langer stijgt. In de volgende kwartalen zullen een versterking van de effectenbeurzen en een stijging van de lonen cruciaal zijn om het herstel niet te doen stilvallen.

Investeren in uitrusting blijft natuurlijk een dynamische factor. Voortaan zal de export echter een minder ondersteunende rol spelen. Bovenal zal de begrotingsrem in 2012 een grote hinderpaal zijn. Met name de deelstaten en lokale entiteiten kunnen de groei temperen als zij geen extra financiële steun krijgen. Tegen deze achtergrond en mits de beurzen zich enigszins herstellen, zal de bbp-groei in 2012 allicht rond 2% schommelen. “We kunnen echter nog pessimistischer zijn!”, aldus Anton Brender. “De politiek is intussen een belangrijke bron van risico's voor de Amerikaanse groei: het vastlopen van de begroting – waardoor de beurzen eind juli een forse duik namen – is nog lang niet opgelost en de Europese crisis zou verder kunnen escaleren en sterk op de groei kunnen wegen.”

Recessie in de eurozone komt dichtbij

Terwijl zich in de eurozone nog steeds twee aparte groeiscenario's aftekenen - die grotendeels de weerspiegeling zijn van een verschillende verstrakking van het begrotingsbeleid – doet de recente vertraging van de activiteit zich op ruime schaal voor. Op voorwaarde dat de wereldwijde terugval maar van tijdelijke aard is, zou de export buiten de eurozone weer lichtjes kunnen versnellen. De recente daling van de PMI-indicatoren in Italië en Frankrijk doet echter de bezorgdheid over de handel binnen de eurozone toenemen. Tegelijk zijn de kredietvoorwaarden voor niet-financiële bedrijven strenger geworden en is de vraag naar leningen afgenomen. Florence Pisani, Economist bij

Dexia Asset Management, voegt eraan toe: “In deze omgeving zullen de bedrijfsinvesteringen waarschijnlijk plots gaan "stilvallen". Gezien de nakende vertraging zal de groei van de werkgelegenheid verzwakken en de werkloosheid in de eurozone weer toenemen. De consumptie zal verder worden afgeremd door de geringe verhoging van de koopkracht en strengere kredietvoorwaarden. Helaas kunnen de budgetten die terugval niet verzachten. In tegendeel, de overheden hebben op begrotingsuitschuivers van cyclische aard tot dusver gereageerd… door de budgettaire teugels strakker aan te halen!” Tegen die achtergrond glijdt de eurozone, doordat het vertrouwen in de zomer een flinke deuk kreeg, langzaam af naar een lichte recessie, met een gemiddelde bbp-groei van zowat 0% in 2012. Gezien de uitbreiding van de schuldencrisis kunnen we echter nog pessimistischer zijn! Ondanks de liquiditeitsinjecties en het opkopen van staatsobligaties door de ECB is een negatieve lus ontstaan tussen het bankenstelsel en de schuldencrisis, die steeds moeilijker te doorbreken valt. Met de beschikbare middelen van het EFSF kan in het beste geval tijd gewonnen worden. Om echter aan de crisis een einde te maken en te vermijden dat de activiteit nog verder krimpt, moet er een politieke ommekeer komen. Anton Brender en Florence Pisani besluiten:

“Een nieuwe aanpak moet tegelijk als doel hebben de onzekerheid te verminderen, de rente binnen de perken te houden en de groei te ondersteunen. Wij geloven dat dit de komende maanden zal gebeuren... maar intussen zal de volatiliteit hoog blijven.“