Strategie: onzekerheid veroorzaakt volatiliteit Samenvatting: Grondstoffen afgebouwd naar neutraal  De aandelenmarkten bleven volatiel. Dat was in het bijzonder het geval op dinsdag na een bericht van de Financial Times over een eventuele herkapitalisering van Europese banken. Het spreekt boekdelen dat een dergelijk artikel één uur voor sluiting van de Amerikaanse beurs nog een rally van 4% kan teweegbrengen. Globaal genomen ziet het ernaar uit dat de aandelenmarkten nog altijd vrij zwak zijn en zich vooral laten leiden door nieuws over de staatsschuldcrisis en de impact daarvan op de banksector.  Griekenland lijkt weinig vooruitgang te boeken in het versterken van zijn overheidsfinanciën. Een eindbeslissing over de volgende tranche van het reddingspakket zal wellicht tot de Ecofin-vergadering op 8 november worden uitgesteld. De beurzen reageerden duidelijk ontgoocheld op dit nieuws. De meeste centrale banken lijken van de markten te verwachten dat ze zichzelf weten te redden. In een klimaat van wereldwijde economische vertraging doemt nu ook het spookbeeld van neerwaartse bijstellingen van de bedrijfswinsten op. Een aantal grote bedrijven kwam de laatste tijd met winstwaarschuwingen. Momenteel lijkt de verwachte groei van de winst per aandeel 12 maand voortschrijdend voor de VS, Duitsland, Frankrijk en het VK ons te optimistisch in een omgeving van lage groei en dreigende recessie.  De aandelenmarkten kunnen zeker tijdelijk opveren bij positief nieuws (of zelfs geruchten) over de eurozone, maar in de afzienbare toekomst voorzien wij geen langdurige rally. Wij reduceerden onze positie in grondstoffen van overwogen naar neutraal op basis van onze verwachting dat de zwakkere wereldwijde groei deze beleggingsklasse minder aantrekkelijk zal maken. Na Operatie Twist zei de voorzitter van de Amerikaanse Federale Reserve Bernanke aan het Congres dat de Fed klaarstaat met nieuwe maatregelen, maar hij hoedde zich er wel voor om de financiële markten op te schrikken met verwijzingen naar aanzienlijke dalingsrisico's. Die vermelding bracht in september immers een ware verkoopgolf in de beurzen op gang. Nu de staatsschuldcrisis in de eurozone doorzet en de cijfers verslechteren, vergroot de kans dat de ECB de rente nog voor het einde van het jaar verlaagt. Maar deze week verwachten wij geen interventie op dit vlak. Het VK kan hierop een uitzondering maken. Daar zijn de privéuitgaven en de productiegroei van de verwerkende industrie verzwakt en is de werkloosheid gestegen. De Bank van Engeland zal dus misschien een nieuwe ronde van kwantitatieve versoepeling aankondigen.  De macro-economische cijfers zijn wat naar de achtergrond verschoven. De Amerikaanse ISM-index van de verwerkende industrie en de index van de niet-verwerkende industrie daalden minder dan verwacht, maar de werkgelegenheid nam aanzienlijk af. De samengestelde index blijft op een erg bescheiden groei wijzen.  Het totaalbeeld wijzigt niet: de Amerikaanse economie worstelt om overeind te blijven. De privéuitgaven maken pas op de plaats, het reële beschikbare inkomen daalt en de consumenten spreken hun spaarcenten aan. Grote ondernemingen kunnen misschien nog even profiteren van de wereldgroei, maar de toename van de export zal wellicht niet standhouden omdat de eurozone op de rand van een recessie balanceert, omdat de groei in de opkomende landen vertraagt en omdat de Amerikaanse dollar in waarde is gestegen tegenover veel andere valuta’s. De eurozone lijkt er niet veel beter voor te staan. De index van het economische sentiment daalde verder wat op een aanzienlijke groeivertraging wijst. Deze index verzwakte niet alleen in de perifere landen, maar ook in de kernlanden. De kans op een recessie in de eurozone is duidelijk toegenomen. De Chinese economie lijkt beter stand te houden. Zowel de officiële inkoopmanagerindex als die van HSBC wijzen op een afkoeling, maar niet op een forse vertraging. Japan is nog niet hersteld van de aardbeving en tsunami die het land in maart troffen. De industriële productie toonde een bescheiden groei, maar de inkoopmanagerindex en de Tankan-graadmeter zonden gemengde signalen uit.  De inkoopmanagerindex van de opkomende landen gleed verder af, met grote dalingen in India, Polen, Singapore, Mexico en Zuid-Korea. In andere cijfers daalde de gemiddelde geannualiseerde groei van Brazilië en de buitenlandse handel van Korea naar het laagste niveau sinds de recessie die begin 2009 ten einde liep. Het bedrijfsvertrouwen van Zuid-Korea verzwakte. Dit land wordt vaak als een barometer voor de wereldwijde handel gezien omdat het er een open economisch model op nahoudt.