15 augustus 2011
ING IM waarschuwt voor afgenomen beleidsflexibiliteit in de opkomende markten

ING Investment Management waarschuwt dat als gevolg van de sterke geldgroei en de stijgende kerninflatie, de beleidsflexibiliteit in de opkomende markten op het moment veel lager is dan in 2008. Dat betekent dat het gevaar op beleidsvergissingen toeneemt. 

Maarten-Jan Bakkum, GEM Equity Strategist, ING Investment Management: “Wij hebben dit al enigszins kunnen zien in Turkije en Brazilië. Onverantwoord monetair beleid en maatregelen ten koste van de vrije handel en het vrij verkeer van kapitaal, hebben implicaties voor het groeipotentieel op de lange termijn. Beleggers moeten hiermee rekening houden in de vorm van hogere risicopremies voor landen en lagere winstverwachtingen voor bedrijven.” “Over het geheel zullen de escalerende schuldencrisis in de eurozone, de budgettaire crisis in de VS en de verslechterde vooruitzichten voor economische groei in de VS en Europa ongetwijfeld een schadelijk effect hebben op de groei in de opkomende wereld. Wij voorspellen een vertraging van de totale mondiale groei op de opkomende markten van minder dan 6% in het tweede kwartaal van 2012. Dit is inclusief een laag cijfer van 8% voor China.”  “Als gevolg van de afnemende mondiale handel en de dalende grondstoffenprijzen wordt een groot deel van de mondiale opkomende markten rechtstreeks getroffen. Daarnaast zet een lange periode van risicoaversie op de markten de kapitaalstromen naar opkomende markten verder onder druk, hetgeen in potentie grote gevolgen heeft voor landen met grote externe financieringsbehoeften.”

Turkije

ING IM is van mening dat Turkije, gezien zijn lopende-rekeningtekort van meer dan 8% van het bbp, gekoppeld aan de zeer fragiele mondiale risicobereidheid van de beleggers, een groot risico neemt door de rentes te verlagen. Volgens ING IM is de Turkse regering duidelijk bang voor een scherpe afname van de Europese groei en een opwaartse druk op de Turkse lira, en heeft het land daarom de rentes verlaagd.

Brazilië

Over Brazilië zegt ING IM dat dit het opkomende land is waar de beleidsmakers de laatste kwartalen blijk hebben gegeven van de grootste onrust. Vele jaren van beperkte budgettaire hervorming hebben de rentetarieven in de dubbele cijfers gehouden. Omdat de rentes op de ontwikkelde markten dicht bij 0% lagen, is het volgens de vermogensbeheerder niet verassend dat Brazilië enorme hoeveelheden speculatief kapitaal heeft aangetrokken. Volgens ING IM stuwt dit de valuta naar recordhoogten, waardoor Brazilië een van de duurste landen ter wereld wordt.

Maarten-Jan Bakkum vervolgt: “In plaats van de hervormingen door te voeren die nodig zijn om de rentes weer te laten dalen, hebben de Braziliaanse autoriteiten de controles op de kapitaalstromen en de handelsbarrières vergroot. De Braziliaanse beleidsmix is snel verslechterd.”  “Het zwakke beleid van de regering Dilma en het gebrek aan serieuze pogingen om steekhoudende budgettaire hervormingen door te voeren, zorgen er waarschijnlijk voor dat Brazilië verder afdrijft van vrije handel en vrij verkeer van kapitaal.”

Zuid-Afrika

ING IM vindt dat Zuid-Afrika eveneens een kwetsbare indruk maakt vanwege zijn grote externe financieringstekort (3% van het bbp) en de totale afhankelijkheid van de portefeuillebeleggingsstromen. Daarnaast is de directe inflatiedynamiek in Zuid-Afrika, anders dan in de meeste overige opkomende economieën, nog altijd aan het verslechteren, waardoor het moeilijk wordt voor de monetaire autoriteiten om de rentes te verlagen. Daar komt nog eens bij dat het verlagen van de rentes in de huidige mondiale omgeving gevaarlijk zou zijn, gezien de fragiele aard van portefeuillestromen die worden aangetrokken door een groot renteverschil. Daarnaast is volgens de vermogensbeheerder de Zuid-Afrikaanse rand een van de meest overgewaardeerde valuta’s wereldwijd. ING IM wijst er echter op dat de beleidsmakers van opkomende markten tal van moeilijke beslissingen moeten nemen. In de jaren na de crisis van 2008 was de monetaire versoepeling in de opkomende wereld bijna even agressief als in de VS en Europa. De geldschepping in de opkomende markten werd voor een groot deel aangestuurd door de krachtige kapitaalstromen uit de VS en Europa. 

Maarten-Jan Bakkum: “Omdat de autoriteiten van de opkomende markten zich blijven verzetten tegen waardevermeerdering van de valuta’s, blijven zij Amerikaanse dollars kopen en hun eigen plaatselijke valuta in de economie pompen. Hierdoor is er de afgelopen paar jaar een directe koppeling ontstaan tussen het uitermate soepele monetaire beleid in de VS en Europa en de sterke geldgroei in de meeste opkomende economieën. De sterke geldgroei leidt in de regel tot een hogere inflatie, en dat is wat wij de afgelopen twaalf maanden ook hebben gezien.” ING IM is van oordeel dat het met name zorgwekkend is dat de kerninflatie op de opkomende markten een opwaartse trend blijft houden. Nu de sterke verslechtering van de groeivooruitzichten voor de VS en Europa de groeiverwachtingen voor de opkomende wereld doet dalen, hebben de regeringen in de meeste opkomende markten geen ruimte meer om het beleid te versoepelen. De geldgroei is reeds op een hoog niveau en de kerninflatie stijgt nog steeds.    In deze context bevinden landen met een gezonde financiële toestand of met een voldoende krachtige endogene groei om het hoge begrotingstekort aan te kunnen, zich volgens de vermogensbeheerder in de beste positie. Gezien de beperkte ruimte voor monetaire versoepeling, zullen de impulsen moeten komen van fiscale zijde. China, Indonesië en India zullen de groeischade waarschijnlijk beperkt kunnen houden, afgezet tegen overige opkomende economieën die afhankelijker zijn van de mondiale handel of die maar weinig ruimte hebben om hun beleid te versoepelen.

Maarten-Jan Bakkum: “Een stevige externe positie helpt eveneens in de huidige mondiale omgeving, waarin de kapitaalstromen fragiel zijn. Landen met een lopende-rekeningoverschot beschikken over veel meer beleidsflexibiliteit dan landen die veel buitenlands kapitaal moeten aantrekken om hun huidige groeitempo vast te houden. Turkije, Brazilië en Zuid-Afrika zijn de landen die er in dit opzicht negatief uitspringen.”