Pensioenakkoord: (schijn-)veilig?

Ernst Hagen (Head of Investment Solutions F&C Netherlands): “F&C verwelkomt het Pensioenakkoord, maar vraagt zich tegelijkertijd af of dit akkoord wel zo baanbrekend is en of hier geen sprake is van een schijnveiligheid. Laten we het oorspronkelijke doel hierbij niet uit het oog verliezen: stappen te zetten om de AOW en pensioenen veilig te stellen en betaalbaar te houden met als resultaat dat voor jong en oud ook in de toekomst een goede oudedagsvoorziening bestaat en dat de overheidsfinanciën worden verbeterd.

Worden door het zojuist gesloten Pensioenakkoord AOW en pensioenen wel veiliggesteld en betaalbaar gehouden? Of is hier sprake van schijnveiligheid?

Impliciet of expliciet risico? Het blijft risico!

Voor het akkoord lag er namelijk ook al veel risico bij deelnemers (voorwaardelijke indexatie, afstempelen bij een onvoldoende dekkingsgraad en werkgevers die geen premie meer willen / kunnen betalen). Het Pensioenakkoord zorgt er alleen voor dat het risico nu expliciet gemaakt wordt in plaats van impliciet.

Pensioenfondsen kunnen het Pensioenakkoord aangrijpen om via de langlopende discussie DB/DC-regeling een splitsing te bieden in harde rechten (DB) en zachte rechten (DC), waarmee deelnemers zelf de verhouding DB/DC aan kunnen geven om invulling te geven aan het risicoprofiel van hun pensioen.

Governancestructuur pensioenfonds en rol toezichthouder onder de loep

Ook zal het toezichtkader door het Pensioenakkoord wijzigen, waardoor een pensioenfondsbestuur minder handvatten zal hebben voor de invulling van het beleggingsbeleid. Een bestuur moet daarom nog duidelijker zijn over welke afwegingen zijn gemaakt bij de vaststelling van het beleggingsbeleid en dit helder en duidelijk communiceren naar haar deelnemers. En zorgt het feit dat er geen buffers voor toezeggingen aangehouden moeten worden wellicht tot het nemen van grote(re) risico’s door pensioenfondsen?

Het ontbreken van handvatten betekent dat de huidige governancestructuur van pensioenfondsen onder de loep moet worden genomen: wie is waarvoor verantwoordelijk en welke controles worden ingebouwd om te voorkomen dat een bestuur quit of dubbel speelt? En welke rol gaat de toezichthouder hierbij spelen? Zeker nu het pensioen mee gaat bewegen met de beurzen en deelnemers direct gekort worden als het in een bepaald jaar wat moeilijker gaat, kan dit leiden tot grote maatschappelijke onrust.

Solidariteit en betaalbaarheid op de proef

En hoewel de tweede pijler voor een groot deel van de bevolking minder belangrijk is nu de AOW 0,6% per jaar reëel stijgt, vormt het Pensioenakkoord ook een aanslag op de solidariteit waarop ons pensioenstelsel is gebouwd: lasten stijgen als gevolg van het feit dat er minder werkenden het pensioen voor een groter wordende groep ouderen moet bekostigen.

Kortom: het Pensioenakkoord biedt een goede eerste start om een aantal andere, langlopende onderwerpen binnen de pensioensector verder vorm te geven. Uiteraard zal F&C haar klanten hier proactief over adviseren en de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten blijven houden.